Vücut kitle indeksinizi hesaplayın

Kontrol edilmeyen bulantı ve kusma nasıl önlenir?

Bulantı, boğazın arka tarafında ve midede hissedilen rahatsız edici bir duygudur ve kusmayla sonuçlanabilir.

Kontrol edilmeyen bulantı ve kusma nasıl önlenir?

20 Nisan 2021 Salı

Bulantıya tükürük salgısında artış, baş dönmesi, yutma güçlüğü, başını kaldıramama, vücut ısısında değişiklikler ve çarpıntı eşlik edebilir. Hastalar kusmayı genellikle çıkarma şeklinde tanımlarlar.
 
Mide kaslarının güçlü kasılması ile içeriğinin ağza gelmesiyle sonuçlanan bir olaydır. Bulantı olabilir ya da olmayabilir. Kanserli hastalarda birçok nedenle bulantı ve kusma meydana gelebilir.
 

Bulantı ve kusma nedenleri

Kanserin kendisi
 
Kanser tedavisi için kullanılan kemoterapi ve ışın tedavisi
 
Bazı ilaçlar (eş zamanlı özellikle ağrı tedavisinde kullanılan ilaçlar)
 
Bağırsak tıkanıklığı
 
Kabızlık
 
Vücuttaki sıvı kaybı
 
Kandaki kalsiyum seviyesinin yükselmesi
 
Böbrek ve karaciğer problemleri
 
Mide ülseri
 
Kanserin beyne sıçramış olması gibi sebepler belli başlı nedenlerdir.
 
Bu yazıda,  üzerinde duracağımız bulantı ve kusma, kemoterapiye bağlı ortaya çıkan bulantı ve kusmadır. Kemoterapiye bağlı oluşan bulantı ve kusma,  günlük yaşam aktivitelerini etkileyeceği gibi, devam edecek kemoterapilere de uyumu zorlaştırır. Bu nedenle  bulantı ve kusmanın önlenmesi ve tedavisi  çok önemlidir.
 
Kontrol edilmeyen bulantı ve kusma şunlarla sonuçlanabilir:
 
Vücutta kimyasal değişiklikler
 
Bilinç değişiklikleri
 
İştah kaybı
 
Yetersiz beslenme
 
Sıvı kaybı
 
Yemek borusu yırtıkları
 
Kemik kırıkları
 
Ameliyat dikişlerinin açılması
 
Bulantı-kusmanın derecesini belirleyen etmenler:
 
İlaca bağlı özellikler
 
Kemoterapi ilacının türü
 
İlaçların dozları ve veriliş sıklıkları
 
Uygulama şekli (ağızdan, damardan)
 
Hastaya bağlı özellikler
 
Çocuklar, 50 yaş altı erişkinler, kadın cinsiyet
 
Alkol kullanımı
 
Taşıt tutma öyküsü
 
Geçmiş kemoterapi seanslarında bulantı-kusma için yetersiz tedavi almış olanlar
 
Sindirim sistemi, karaciğer, beyin kanserleri
 
Böbrek hastalığı
 
Sıvı ve/veya elektrolit dengesizliği
 
Bazı ilaçlar (ağrı tedavisinde kullanılan opioidler gibi)
 
Enfeksiyonunun olması
 
Hastanın endişe ve kaygısının yüksek olması
 
Kanser tedavisi sonrası görülen bulantı ve kusma 4 şekilde ortaya çıkabilir:
 
Akut (ani) mide bulantısı ve kusma, kemoterapiyi izleyen dakikalar veya saatler içinde ortaya çıkar. İlk 24 saat içerisinde kaybolur.
 
Gecikmeli bulantı ve kusma, tedaviden 24 saat sonra gerçekleşir. Sisplatin, karboplatin,siklofosfamid ve adriamisin  kullanıldığında sık karşılaşılır.
 
 
 

Kontrol edilmeyen bulantı ve kusma nasıl önlenir?

 
Öğrenilmiş (şartlanmış,beklenti)  bulantı ve kusma:  Tedavi başlamadan önce, önceki tedavilere bir tepki olarak ortaya çıkar. Daha önce kemoterapi alan ve kemoterapi  sonrası bulantı-kusması olan hastada  yeni  kemoterapi almadan önce  bulantı ve kusma olmasıdır.
 
Daha önce kemoterapi ilaçlarının alındığı odanın hatırlanması, koku, görüntüler, sesler, öğrenilmiş  bulantı ve  kusmayı  ortaya çıkarır. Alkollü  pamukla iğne yeri silindiği sırada bulantısı başlayan hastanın,  daha sonra alkol kokusu alması ile bulantısının başlaması öğrenilmiş bulantı-kusmaya örnektir.
 
Kronik (müzmin) bulantı ve kusma: İleri evre kanser hastalarında aşağıdaki nedenlerle olabilir:
 
Beyin kanserlerinde beyine olan bası, kolon kanserleri, mide ülseri, sıvı kaybı, kandaki biyokimyasal değerlerin düşmesi veya yükselmesi, opioid veya antidepresan  gibi ilaçlar, ışın tedavisi.
 
Makale kaynak:Kliniksaglik - sagligim.gov.tr
 
Not: Bu içerik sadece rehberlik amaçlı olup kişisel ihtiyaçlarınıza göre tasarlanmamıştır. İçerik, uzman tıbbi tavsiye yerine geçmez 


Sosyal Medyada Paylaş


İlgili Makaleler