Yerli KKKA aşısı faz-1’e hazır: Klinik öncesi sonuçlar olumlu
Erciyes Üniversitesi, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığına karşı geliştirdiği yerli aşının klinik öncesi çalışmalarını başarıyla tamamladı. Faz-1 gönüllü denemelerinin 2026’da başlaması planlanıyor. Yerli aşı süreci, çalışma sonuçları ve uzman değerlendirmeleri haberimizde.
Klinik Rehber Tabanlı Bilgi
İlk Yayın: 10 Aralık 2025 · ⏱ Okuma Süresi: ~4 dakika
Klinik Sağlık Editörü
Bu haber, viroloji, epidemiyoloji ve aşı geliştirme rehberleri incelenerek Anadolu Ajansı verilerine dayanarak güncellenmiştir.
Erciyes Üniversitesi, Türkiye’nin en önemli zoonotik hastalıklarından biri olan Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) için geliştirdiği yerli aşının klinik öncesi aşamasını başarıyla tamamladı. Yüksek vaka ve ölüm oranlarına sahip bu hastalığa karşı geliştirilen aşı, Faz-1 aşamasına geçmeye hazırlanıyor.
Klinik öncesi çalışmalar başarıyla tamamlandı
ERAGEM (Aşı Araştırma ve Geliştirme Merkezi) tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında hayvan deneyleri olumlu sonuçlandı. Merkez Müdürü Prof. Dr. Aykut Özdarendeli, aşının yol haritasıyla ilgili şu bilgileri verdi:
“Deney hayvanlarında yapılan çalışmalar tamamlandı. Her şey yolunda giderse 2026 yılı içerisinde Faz-1 dediğimiz gönüllüler üzerinde yapılacak çalışmalara başlayacağız. Planlarımıza göre en geç 4 ila 5 yıl içinde aşının piyasaya çıkabileceğini öngörüyoruz.”
KKKA aşı çalışmaları ilk kez 2015 yılında başlamış ancak Kovid-19 pandemisi nedeniyle sürece ara verilmişti. 2023 itibarıyla çalışmalar yeniden hız kazandı ve kritik eşik aşılmış oldu.
Türkiye dünya genelinde en fazla KKKA vakasının görüldüğü ülke
Prof. Özdarendeli, Türkiye’nin 2002 yılından bu yana KKKA vakalarının görüldüğü dünya üzerindeki en yüksek insidansa sahip ülke olduğunu vurguladı. Yerli aşı geliştirmenin hem ulusal hem de küresel sağlık açısından kritik öneme sahip olduğunu belirtti.
Klinik sürecin Faz-1, Faz-2 ve çok merkezli Faz-3 araştırmalarıyla devam edeceği; gönüllü sayısının aşamalara göre artırılacağı ifade edildi.
Aşı neden önemli?
KKKA, keneler aracılığıyla bulaşan ve ölüm oranı %5–40 arasında değişebilen ciddi bir viral hastalıktır. Bugün için hastalığa karşı etkin bir lisanslı aşı bulunmamaktadır. Bu nedenle yerli aşının geliştirilmesi büyük bir bilimsel kazanım olarak değerlendiriliyor.
🔍 Uzman Yorumu – Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Helena Marks
“Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, yüksek ölüm oranı ve hızlı yayılım potansiyeli nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü’nün öncelikli hastalıkları arasındadır.”
Kaynak: WHO – Priority Disease Research Guidelines, 2024
Kaynaklar