DEHB tedavisinde kullanılan ilaçlar ve Psikoz Riski: büyük ölçekli araştırma bulguları

DEHB tedavisinde kullanılan uyarıcı ilaçların psikoz riskini artırabileceği yönündeki endişeler yıllardır tartışılıyor. Ancak Finlandiya’da yapılan ve yaklaşık 700 bin kişinin verilerinin incelendiği büyük bir araştırma, bu korkunun sanıldığı kadar güçlü olmadığını ortaya koydu.

Mart 2026’da JAMA Psychiatry dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, özellikle metilfenidat (Ritalin, Concerta gibi) kullanan çocuklarda psikoz riskinin arttığına dair bir kanıt bulunmadı.

En dikkat çeken bulgu: Erken tedavi koruyucu olabilir mi?

Araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri, 13 yaşından önce tedaviye başlayan çocuklarda psikoz riskinin daha düşük olabileceği yönündeki bulgu oldu. Uzun süreli ve düzenli tedavinin (yaklaşık 3-4 yıl) bu etkiyle ilişkili olabileceği belirtiliyor.

Psikoz riski ne kadar?

• DEHB tanısı olan bireylerde psikoz gelişme oranı yaklaşık %6
• İlaç kullanımının bu riski artırdığına dair kanıt yok
• Erken başlayan tedavilerde riskin daha düşük olabileceği gözlemlendi

Uzmanlar ne diyor?

Araştırmanın yazarlarından Prof. Ian Kelleher’e göre bulgular, psikoz riskinin doğrudan ilaçtan değil, altta yatan nörobiyolojik süreçlerden kaynaklanabileceğini gösteriyor.

Uzmanlar, normal dozlarda kullanılan metilfenidatın psikoz riskini artırmadığı yönündeki verilerin, aileler ve klinisyenler açısından önemli bir güven unsuru olduğunu vurguluyor.

Her ilaç için geçerli mi?

Araştırma yalnızca metilfenidat üzerine odaklandı. Amfetamin türevi diğer DEHB ilaçları için yeterli veri bulunmadığı için bu sonuçlar tüm ilaçlara genellenemiyor.

Ayrıca elde edilen bulgular, doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurmaktan ziyade güçlü bir ilişkiyi gösteriyor. Bu nedenle tedavi kararları her zaman bireysel değerlendirme ile planlanmalı.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka bir sağlık uzmanına başvurunuz. Detaylı bilgi için Sorumluluk Reddi sayfasını inceleyebilirsiniz.