BioNTech aşısı kısırlık yapar mı?
Bilim insanları, corona virüs için geliştirilen BioNTech aşısının kısırlığa yol açtığı iddialarını araştırdı. Yapılan çalışmalarda BioNTech’in ürettiği mRNA aşılarının, sperm sayılarına zarar vermediği, kısırlığa yol açmadığı belirlendi.
REKLAM ALANI
Klinik Rehber Tabanlı Bilgi
Son Güncelleme 26 Mayıs 2026 • Okuma Süresi: 9 dk
Klinik Bilgi Notu: Bu içerik; enfeksiyon hastalıkları, immünoloji ve üreme sağlığı alanındaki güncel bilimsel çalışmalar ile dünya sağlık otoritelerinin (WHO, CDC, EMA) görüşleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Bu içerik şu kişiler için hazırlanmıştır: BioNTech (Pfizer-BioNTech) COVID-19 aşısı olmayı düşünen ancak aşının kısırlığa neden olabileceği endişesini taşıyan kadın ve erkekler; bu konuda bilimsel gerçekleri öğrenmek isteyenler; aşı sonrası doğurganlık üzerine yapılmış çalışmaları merak edenler; hamilelik planlayan veya tüp bebek tedavisi gören bireyler için hazırlanmıştır.
BioNTech (Pfizer-BioNTech) COVID-19 aşısının kısırlığa neden olduğu iddiası, bilimsel kanıtlarla desteklenmeyen, sağlık otoriteleri tarafından defalarca çürütülmüş bir efsanedir.
Bu yanlış inanış, aşının etki mekanizmasının yanlış yorumlanmasından kaynaklanmaktadır. Gerçekte, yapılan kapsamlı klinik çalışmalar ve popülasyon bazlı araştırmalar, BioNTech aşısının kadınlarda over rezervi, yumurtlama fonksiyonu veya erkeklerde sperm parametreleri üzerinde olumsuz bir etkisi olmadığını, aksine COVID-19 enfeksiyonunun kendisinin geçici infertiliteye neden olabileceğini göstermektedir.
Bilimsel Konsensüs – Kesin Sonuç: Dünya Sağlık Örgütü (WHO), ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), Avrupa İlaç Ajansı (EMA), Türkiye Sağlık Bakanlığı ve uluslararası üreme sağlığı dernekleri (ASRM, ESHRE) oybirliği ile: COVID-19 aşıları (BioNTech dahil) kısırlığa neden olmaz. Aşı olan ve olmayan bireyler arasında gebelik oranlarında anlamlı bir fark yoktur. Hatta aşılanmış kişilerde, COVID-19 enfeksiyonunun üreme sistemi üzerindeki olumsuz etkilerinden korunma sayesinde, doğurganlık oranları daha yüksek bulunmuştur.
BioNTech Aşısı ve Kısırlık – Bilimsel Özet
Efsane: Aşı vücutta sperm veya yumurta hücrelerine saldıran antikorlar oluşturur mu?
- Gerçek: Hayır. BioNTech aşısı, COVID-19’a neden olan virüsün yüzeyindeki spike proteinine karşı antikor üretir. Spike protein, insan üreme hücrelerinde (sperm, yumurta) veya plasenta gelişiminde rol oynayan hiçbir proteinle benzerlik göstermez. Bu nedenle, aşının ürettiği antikorlar üreme dokularına saldırmaz.
- Çapraz reaksiyon iddiası (sinkitin-1): İnternette dolaşan bir teori, aşının plasenta oluşumu için gerekli olan sinkitin-1 proteinine karşı antikor ürettiğini iddia eder. Bu iddia tamamen yanlıştır. Sinkitin-1 ile spike proteini arasında anlamlı bir yapısal benzerlik yoktur ve aşı bu proteine karşı bağışıklık yanıtı oluşturmaz.
Bilimsel çalışmalar ne gösteriyor? (2021-2026)
- Kadınlarda doğurganlık: 2022’de yayınlanan Fertility and Sterility dergisindeki büyük kohort çalışması (2.000’den fazla kadın), COVID-19 aşısı olan ve olmayan kadınlar arasında bir sonraki adet döngüsünde gebelik oranlarında fark olmadığını gösterdi (aşılılarda %32, aşısızlarda %33).
- Erkeklerde sperm analizi: JAMA‘da yayınlanan bir çalışmada, BioNTech aşısı olan erkeklerde sperm sayısı, hareketliliği ve morfolojisinde aşı öncesine göre anlamlı bir değişiklik saptanmadı. Hatta bazı parametrelerde hafif iyileşme gözlendi.
- Tüp bebek (IVF) tedavisi gören kadınlar: Aşılı ve aşısız kadınlar arasında toplanan yumurta sayısı, döllenme oranı ve gebelik sonuçları açısından fark bulunmamıştır.
- COVID-19 enfeksiyonunun kendisi infertilite yapabilir: COVID-19 geçiren erkeklerde geçici sperm kalitesi düşüklüğü, kadınlarda ise adet düzensizliği ve over rezervinde azalma bildirilmiştir. Bu nedenle, aşı ile enfeksiyondan korunmak doğurganlığı dolaylı yoldan korur.
Uluslararası sağlık kuruluşlarının görüşleri
- Dünya Sağlık Örgütü (WHO): “Verdiğimiz aşılar kısırlığa neden olamaz. Bu, birçok farklı aşı hakkında dolaşan ve hiçbir doğruluk payı olmayan bir söylentidir.”
- Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC): “COVID-19 aşılarının kadınlarda veya erkeklerde doğurganlık sorunlarına yol açtığına dair herhangi bir kanıt bulunmamaktadır. Hamile kalmaya çalışan kişiler aşı olmalıdır.”
- Amerikan Üreme Tıbbı Derneği (ASRM): “COVID-19 aşıları, kısırlık tedavisi gören hastalar da dahil olmak üzere, gebelik planlayan tüm bireyler için güvenle önerilir.”
- Avrupa İnsan Üreme ve Embriyoloji Derneği (ESHRE): “COVID-19 aşıları ile infertilite arasında nedensel bir ilişki olduğunu gösteren hiçbir bilimsel kanıt yoktur.”
1. BioNTech Aşısı ve Kısırlık – Sık Sorulan Sorular (SSS)
Soru: BioNTech aşısı yumurtalık rezervini (AMH) düşürür mü?
Cevap: Hayır. Yapılan çalışmalarda, aşı öncesi ve sonrası (3-6 ay) Anti-Müllerian Hormon (AMH) seviyelerinde anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır. COVID-19 enfeksiyonu ise nadiren geçici AMH düşüklüğüne neden olabilir.
Cevap: Hayır. Yapılan çalışmalarda, aşı öncesi ve sonrası (3-6 ay) Anti-Müllerian Hormon (AMH) seviyelerinde anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır. COVID-19 enfeksiyonu ise nadiren geçici AMH düşüklüğüne neden olabilir.
Soru: Aşı olduktan sonra ne kadar süre hamile kalmaktan kaçınmalıyım?
Cevap: Hiçbir bekleme süresi önerilmemektedir. American Society for Reproductive Medicine (ASRM), aşıdan hemen sonra gebelik planlamasının güvenli olduğunu belirtmektedir. Hatta aşının, hamilelikte COVID-19’un ciddi komplikasyonlarından korunmak için ideal zamanı, gebe kalmadan önce tam doz aşılanmış olmaktır.
Cevap: Hiçbir bekleme süresi önerilmemektedir. American Society for Reproductive Medicine (ASRM), aşıdan hemen sonra gebelik planlamasının güvenli olduğunu belirtmektedir. Hatta aşının, hamilelikte COVID-19’un ciddi komplikasyonlarından korunmak için ideal zamanı, gebe kalmadan önce tam doz aşılanmış olmaktır.
Soru: Aşı adet düzensizliği yapar mı? Bu geçici bir yan etki midir?
Cevap: Evet, bazı kadınlarda aşıdan sonra bir sonraki adet döngüsünde hafif gecikme veya düzensizlik (birkaç gün) bildirilmiştir. Bu durum, bağışıklık sisteminin geçici olarak aktive olmasına bağlıdır (endometriumdaki sitokin değişiklikleri) ve bir sonraki döngüde kendiliğinden normale döner. Bu geçici düzensizlik kısırlık veya üreme sağlığı üzerinde uzun vadeli bir etkiye sahip değildir.
Cevap: Evet, bazı kadınlarda aşıdan sonra bir sonraki adet döngüsünde hafif gecikme veya düzensizlik (birkaç gün) bildirilmiştir. Bu durum, bağışıklık sisteminin geçici olarak aktive olmasına bağlıdır (endometriumdaki sitokin değişiklikleri) ve bir sonraki döngüde kendiliğinden normale döner. Bu geçici düzensizlik kısırlık veya üreme sağlığı üzerinde uzun vadeli bir etkiye sahip değildir.
Soru: Eşim veya ben tüp bebek tedavisi görüyoruz. Aşı olabilir miyiz?
Cevap: Evet. ASRM, ESHRE ve ulusal üreme sağlığı dernekleri, tüp bebek tedavisi gören çiftlere (yumurta toplama, embriyo transferi aşamalarında) COVID-19 aşısı olmalarını önermektedir. Aşı ile tedavinin başarısı arasında olumsuz bir ilişki saptanmamıştır. Tedavi takviminizi aksatmamak için doktorunuzla planlama yapabilirsiniz.
Cevap: Evet. ASRM, ESHRE ve ulusal üreme sağlığı dernekleri, tüp bebek tedavisi gören çiftlere (yumurta toplama, embriyo transferi aşamalarında) COVID-19 aşısı olmalarını önermektedir. Aşı ile tedavinin başarısı arasında olumsuz bir ilişki saptanmamıştır. Tedavi takviminizi aksatmamak için doktorunuzla planlama yapabilirsiniz.
Soru: Aşı sonrası sperm kalitesi düşer mi? Ne kadar sürede normale döner?
Cevap: Yapılan kontrollü çalışmalarda, BioNTech aşısı sonrası sperm sayısı, hareketliliği ve morfolojisinde herhangi bir azalma gözlenmemiştir. Aksine, COVID-19 enfeksiyonu geçiren erkeklerde geçici sperm kalitesi bozukluğu (2-3 ay) bildirilmiştir. Bu nedenle, aşı sperm sağlığını koruyucu etki gösterir.
Cevap: Yapılan kontrollü çalışmalarda, BioNTech aşısı sonrası sperm sayısı, hareketliliği ve morfolojisinde herhangi bir azalma gözlenmemiştir. Aksine, COVID-19 enfeksiyonu geçiren erkeklerde geçici sperm kalitesi bozukluğu (2-3 ay) bildirilmiştir. Bu nedenle, aşı sperm sağlığını koruyucu etki gösterir.
2. Özet Tablo – Bilimsel Kanıtlar ve Kurum Görüşleri
| Konu | Bilimsel Sonuç | Kanıt Düzeyi | Referans Kurum |
|---|---|---|---|
| Kadın doğurganlığı (klinik gebelik) | Aşılı ve aşısız gruplar arasında fark yok (aşılılarda %32, aşısızlarda %33) | Yüksek (2.000+ hasta) | Fertility and Sterility (2022) |
| Erkek sperm parametreleri | Aşı öncesi ve sonrası anlamlı değişiklik yok | Yüksek (prospektif kohort) | JAMA (2021) |
| Tüp bebek (IVF) sonuçları | Toplanan yumurta sayısı, döllenme, gebelik oranları farksız | Orta-yüksek | ASRM (2023 meta-analiz) |
| Plasenta gelişimi (sinkitin-1) | Aşı antikorları sinkitin-1 ile çapraz reaksiyon göstermez | Yüksek (moleküler düzeyde) | Nature Immunology (2022) |
| COVID-19 enfeksiyonunun infertilite riski | Geçici sperm kalitesi düşüklüğü, adet düzensizliği, nadiren over rezervinde azalma | Yüksek | CDC, WHO, çoklu çalışma |
3. Klinik Uygulama Önerileri
- Gebelik planlayan kadınlar: Aşı olmaları önerilir. İdeal olarak, gebe kalmadan önce tam doz aşılanmış olmak, hem anneyi hem de fetüsü COVID-19’un ciddi komplikasyonlarından korur. Aşı ile gebelik planlaması arasında bekleme süresi gerekmez.
- Tüp bebek (IVF) tedavisi gören çiftler: Yumurta toplama veya embriyo transferi döngüsü öncesinde, ortasında veya sonrasında aşı olunabilir. Tedavinin herhangi bir aşaması için aşı kontrendikasyonu yoktur. Ancak ateş gibi yan etkiler döngüyü etkileyebileceğinden, aşının yumurta toplamadan 3-7 gün önce veya transferden en az 3 gün sonra yapılması planlanabilir (doktor görüşüyle).
- Erkeklerde doğurganlık değerlendirmesi: Sperm analizi yapılacaksa, aşıdan hemen sonra değil, aşı öncesi veya aşıdan en az 2-3 hafta sonra (olası ateş etkisi geçtikten sonra) yapılması daha doğru sonuç verir. Ancak çalışmalar aşının sperm parametrelerini değiştirmediğini göstermektedir.
- Adet düzensizliği yaşayan kadınlar: Bir adet döngüsünde hafif gecikme veya düzensizlik normal kabul edilir ve endişe edilecek bir durum değildir. İkinci aşı dozundan sonra da benzer düzensizlik olabilir. 2-3 döngüden uzun süren veya şiddetli kanama ile seyreden düzensizliklerde jinekolojik değerlendirme yapılmalıdır (altta yatan başka bir neden olabilir).
Bilimsel Not – Aşı sonrası gebelik oranları COVID-19 enfeksiyonu sonrasına göre daha yüksek: Birçok çalışma, COVID-19 enfeksiyonu geçiren kişilerde, geçirmeyenlere kıyasla 3-6 ay içinde klinik gebelik oranlarının daha düşük olduğunu göstermiştir (enfeksiyona bağlı sistemik inflamasyon, ateş, sitokin fırtınası). Bu nedenle, aşı ile enfeksiyondan korunmak, doğurganlığı koruyucu etki gösterir.
4. Kaynaklar ve İleri Okuma
- Morris RS. SARS-CoV-2 mRNA vaccination does not harm fertility. Fertil Steril. 2022.
- Orvieto R, et al. COVID-19 vaccination and fertility. J Assist Reprod Genet. 2022.
- Safrai M, et al. BNT162b2 mRNA COVID-19 vaccine and semen parameters. JAMA. 2021.
- CDC – COVID-19 Vaccination for People Who Would Like to Have a Baby. (2025 güncellemesi).
- ASRM – Patient Management and Clinical Recommendations During the Coronavirus (COVID-19) Pandemic (2025 güncellemesi).
- ESHRE – COVID-19 vaccination and fertility (2025).
- WHO – COVID-19 vaccine myths and facts (2025).
Unutmayın – Bilimsel Gerçekler
1. BioNTech aşısı kısırlığa neden olmaz. Bu, tüm dünya sağlık otoriteleri ve üreme tıbbı dernekleri tarafından onaylanmış, yüzbinlerce hasta üzerinde yapılan çalışmalarla kanıtlanmış bir gerçektir.
2. Aşı sonrası adet döngüsünde kısa süreli (1 döngü) hafif düzensizlik normaldir ve üreme sağlığını etkilemez.
3. Hamile kalmaya çalışan veya tüp bebek tedavisi gören bireyler güvenle aşı olabilir; aşının başarı oranlarına olumsuz bir etkisi yoktur.
4. COVID-19 enfeksiyonunun kendisi, ateş ve inflamasyon yoluyla geçici sperm kalitesi düşüklüğü ve adet düzensizliğine neden olabilir; bu nedenle aşı ile korunmak doğurganlığı korur.
5. Aşı kararsızlığı yaşıyorsanız, endişelerinizi kadın doğum veya tüp bebek uzmanınızla paylaşmaktan çekinmeyin. Size bilimsel kanıtlara dayalı, kişiselleştirilmiş bir değerlendirme yapacaktır.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Aşı olma kararınızı vermeden önce mutlaka doktorunuza danışın. Her bireyin tıbbi öyküsü farklıdır; sağlık profesyonelinin önerileri birincil önceliğe sahiptir.
REKLAM ALANI
YAZAR BİLGİSİ
BENZER KONULAR
800 mg ibuprofen kullanımında mide tahrişi hangi mekanizmalarla gelişebilir? Klinik çerçevede anlatım.
İmuran 50 mg tablet; bağışıklık sistemini baskılayan bir ilaçtır. Bulantı, halsizlik, enfeksiyon riski ve karaciğer sorunları gibi yan etkiler görülebilir....
Dolven şurup nedir, ne işe yarar ve ne zaman etki eder? Ateş düşürücü etkisi kaç saat sürer, ne kadar sürede...
Yeni antibiyotik laboratuvarda çoklu ilaca dirençli bakteri türlerine karşı etkili oldu ancak insanlarda işe yarayıp yaramadığını belirlemek için daha fazla...
Parol 100 ml tok mu aç mı içilir? Bebeklerde ve çocuklarda Parol kullanımı hakkında merak ettiğiniz her şey.
Aldactone (spironolakton) ne işe yarar? Kalp yetmezliği, ödem ve hipertansiyonda kullanımı, tehlikeli yan etkileri, potasyum yüksekliği riski ve uzman görüşü.
YORUMLAR