Parmak ucundan alınan kanla Alzheimer teşhisi araştırılıyor

Alzheimer hastalığının erken teşhisine yönelik çalışmalar dünya genelinde hız kazanırken, uluslararası araştırmacılar bu kez parmak ucundan alınan küçük bir kan örneğiyle tanı koymayı hedefleyen yeni bir yöntemi klinik denemelerde test ediyor. Bu yaklaşım, mevcut tanı süreçlerinde kullanılan pahalı ve sınırlı erişime sahip görüntüleme yöntemlerine alternatif oluşturabilir.

Söz konusu çalışmalar, Bio-Hermes-002 adlı çok merkezli araştırma kapsamında ve Global Alzheimer’s Platform Foundation iş birliğiyle yürütülüyor. Araştırma aynı zamanda tarafından da destekleniyor.

Parmak ucundan kan testi neyi değiştirebilir?

Günümüzde Alzheimer tanısı çoğunlukla beyin görüntüleme yöntemleri (PET, MR) veya beyin omurilik sıvısı analizleriyle destekleniyor. Ancak bu yöntemler hem maliyetli hem de her ülkede kolay erişilebilir değil.

Bio-Hermes-002 kapsamında test edilen yöntem, parmak ucundan alınan çok küçük bir kan örneğinde Alzheimer ile ilişkili biyobelirteçlerin ölçülmesini hedefliyor. Araştırmacılar, bu sayede daha basit, daha hızlı ve geniş nüfuslara uygulanabilir bir tarama aracı geliştirmeyi amaçlıyor.

Hangi biyobelirteçler inceleniyor?

Çalışmada özellikle Alzheimer hastalığıyla ilişkilendirilen p-tau217, GFAP ve NfL gibi biyo belirteçler üzerinde duruluyor. Bu biyo belirteçlerin kandaki düzeyleri, hastalığın erken evrelerinde meydana gelen beyin değişimleriyle ilişkilendiriliyor.

Toplanan veriler, mevcut “altın standart” tanı yöntemleriyle karşılaştırılarak parmak ucundan alınan kan örneğinin doğruluğu ve güvenilirliği değerlendiriliyor.

Uluslararası katılım ve çalışma kapsamı

Bio-Hermes-002 çalışması; Birleşik Krallık, ABD ve Kanada başta olmak üzere birden fazla ülkede yürütülüyor. Araştırmaya bilişsel olarak sağlıklı bireylerin yanı sıra, hafif bilişsel bozukluğu bulunan ve Alzheimer tanısı almış katılımcılar da dahil ediliyor.

Bu geniş katılımcı profili sayesinde, testin hem erken evrede hem de hastalığın ilerleyen aşamalarında ne ölçüde ayırt edici olduğu analiz ediliyor.

Klinik Yaklaşımlar

Uluslararası klinik rehberler, Alzheimer tanısında kan bazlı biyo belirteç testlerinin umut verici olduğunu ancak henüz rutin klinik uygulama için yeterli kanıt oluşmadığını vurguluyor. Bio-Hermes-002 gibi çalışmalar, bu boşluğu doldurmayı amaçlayan önemli araştırmalar arasında gösteriliyor.

Uzmanlar, bu tür testlerin yaygın kullanıma girmesi halinde erken tanının sağlık sistemleri üzerindeki yükü azaltabileceğini ve hasta izleminde yeni olanaklar sunabileceğini belirtiyor.