Andazol nedir? Andazol yan etkileri
Andazol domuz tenyası ve köpek tenyası gibi bağırsak kurtlarının neden olduğu belirli enfeksiyonların tedavisinde kullanılır.
REKLAM ALANI
Klinik Rehber Tabanlı Bilgi
Son Güncelleme 5 Haziran 2026 • Okuma Süresi: 14 dk
Klinik Bilgi Notu: Bu içerik; enfeksiyon hastalıkları, pediatri ve aile hekimliği klinik yaklaşımları ile güncel uluslararası kılavuzlar (CDC, WHO) dikkate alınarak hazırlanmıştır. Albendazol (Andazol), geniş spektrumlu bir antihelmintik olup, çeşitli parazit enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılan bir benzimidazol türevidir.
Bu içerik şu kişiler için hazırlanmıştır: Paraziter enfeksiyon (kıl kurdu, yuvarlak kurt, kist hidatik vb.) tanısı alan hastalar ve yakınları; Andazol kullanan veya kullanmaya başlayacak olanlar; ilacın dozaj formları (tablet, süspansiyon), yan etkileri, ilaç etkileşimleri ve özellikle karaciğer takibi konusunda detaylı bilgi isteyenler.
Andazol (etken madde: albendazol), geniş spektrumlu bir antihelmintik (parazit öldürücü) ilaçtır.
Benzimidazol türevi olan bu ilaç, parazit hücrelerinde tübülün polimerizasyonunu inhibe ederek glikoz emilimini bozar ve enerji metabolizmalarını durdurarak onların ölümüne yol açar.
Yumurtadan yeni çıkmış böcek larvalarının vücutta gelişmesini veya çoğalmasını önler ve hem larva hem de yumurtaları (ovissid) üzerinde etkilidir. DSÖ’nün Temel İlaçlar Listesi’nde yer alan bu ilaç, özellikle bağırsak kurtları (nematodlar) ve şeritlerin (sestodlar) neden olduğu birçok enfeksiyonda tek dozla dahi yüksek başarı oranlarına sahiptir.
Klinik Not: Andazol (Albendazol) tedavisinin en önemli güvenlik yönü, olası kemik iliği baskılanması ve karaciğer toksisitesi riskidir. Özellikle kist hidatik veya nörosistiserkosis gibi uzun süreli kullanım gerektiren durumlarda, tedavinin başlangıcında ve her iki haftada bir kan sayımı ile karaciğer fonksiyon testlerinin yapılması zorunludur.
Andazol – Klinik Özet ve Yan Etkiler
Yan etkiler – Sıklık ve klinik yönetim
- Yaygın (1/100 – 1/10): Bulantı, kusma, karın ağrısı, diyare, kabızlık (konstipasyon), iştah kaybı (anoreksi), baş ağrısı, baş dönmesi. Genellikle hafif ve geçicidir; semptomatik tedavi ile yönetilebilir.
- Yaygın olmayan (1/1.000 – 1/100): Karaciğer enzimlerinde geçici yükselme (SGOT, SGPT). Düzenli kan testleri ile takip edilmelidir; genellikle ilacın kesilmesini gerektirmez.
- Seyrek (1/10.000 – 1/1.000): Lökopeni (akyuvar düşüklüğü), nötropeni, döküntü, geçici saç dökülmesi (alopesi). Kan sayımları ile yakın izlem gerekir; ciddi düşüşlerde tedavi kesilmelidir.
- Çok seyrek (<1/10.000): Kemik iliği baskılanması, agranülositoz, aplastik anemi, pansitopeni, trombositopeni (kanama eğilimi). Bu durumlar ciddi olup, hemen tedavi kesilmelidir. Ateş, boğaz ağrısı, kolay morarma gibi belirtiler varsa derhal doktora başvurulmalıdır.
- Alerjik reaksiyonlar (Sıklığı bilinmiyor): Kurdeşen (ürtiker), kaşıntı, anjiyoödem (yüz/dil/boğak şişmesi), nefes almada zorluk, bronkospazm, Stevens-Johnson sendromu (ciddi cilt reaksiyonu). Bu belirtilerden herhangi biri görülürse ilaç kesilmeli ve acil tıbbi yardım alınmalıdır.
Klinik endikasyonlar (hangi durumlarda kullanılır?)
- Bağırsak kurtları (Nematodlar): Askariazis (Ascaris lumbricoides, büyük bağırsak solucanı), enterobiazis (Enterobius vermicularis, kıl kurdu), kancalı kurt hastalığı (Necator americanus, Ancylostoma duodenale), strongiloidiyazis (Strongyloides stercoralis, iplik kurdu), trikuriyazis (Trichuris trichiura, kamçı kurdu).
- Şerit enfeksiyonları (Sestodlar): Taeniyazis (Taenia saginata – sığır şeridi, Taenia solium – domuz şeridi).
- Doku Parazitozları: Nörosistiserkosis (domuz tenyasının larva formlarının beyinde oluşturduğu enfeksiyon), Kist hidatik hastalık (Echinococcus granulosus’un neden olduğu karaciğer, akciğer, periton kistleri).
- Diğer: Giardiyazis (Giardia lamblia)[reference:18], Kapillariyazis (Capillaria philippinensis), Klonorkiyazis (Clonorchis sinensis, Çin karaciğer kurdu).
Dozaj rejimi (yetişkin ve pediatri) – Andazol formülasyonları
- Yetişkin ve 2 yaş üstü çocuk (Bağırsak kurdu enfeksiyonları): Genellikle tek doz 400 mg (2×200 mg tablet) veya süspansiyon olarak günde tek seferde alınır. Ancak kıl kurdu için tedavi 15 gün sonra tekrarlanmalıdır. Tüm aile bireylerinin tedavi edilmesi önerilir.
- Kist hidatik hastalığı (Echinococcus granulosus): Genellikle 28 günlük tedavi kürleri halinde, günde iki kez 400 mg (toplam günlük doz 800 mg) olarak uygulanır. Kürler arasında genellikle 14 gün ara verilir. Önerilen toplam kür sayısı en az 3’tür. En etkili tedavi, cerrahi ile kombine edilmesidir.
- Nörosistiserkosis (Taenia solium): Genellikle 8-30 gün boyunca günde iki kez 400 mg (toplam günlük doz 800 mg). Tedaviye kortikosteroidler (serebral ödemi önlemek için) ve antikonvülzanlar eşlik edebilir.
- Pediatrik Süspansiyon (200 mg/5 ml): Ağızdan alınır. Dozaj vücut ağırlığına göre hesaplanır. Her kullanımdan önce şişeyi iyice çalkalayın.
Kullanım talimatları (oral tablet/süspansiyon)
- Tablet veya süspansiyon yemekle birlikte alınmalıdır. Yağlı yiyeceklerle birlikte alımı emilimi artırabilir.
- Kıl kurdu tedavisinde, hijyen kurallarına dikkat edilmeli (eller sık yıkanmalı, tırnaklar temiz tutulmalı) ve evdeki diğer bireyler de aynı tedaviyi almalıdır.
- Kist hidatik veya nörosistiserkosis gibi hastalıklarda tedavi süresi uzundur ve doktorun önerdiği takvim harfiyen uygulanmalıdır.
Özel uyarılar ve hasta izlemi (Kontrendikasyonlar)
- Mutlak kontrendikasyonlar: Albendazole, diğer benzimidazol türevlerine (mebendazol gibi) veya ilacın yardımcı maddelerine karşı aşırı duyarlılığı olanlarda, Gebelik (özellikle ilk trimester) ve gebelik şüphesi.
- Önemli uyarılar: Karaciğer yetmezliği, böbrek yetmezliği ve kemik iliği depresyonu olan hastalarda dikkatle kullanılmalıdır. Tedavi öncesi ve tedavi sırasında kan sayımı ve karaciğer fonksiyon testleri düzenli olarak yapılmalıdır.
- Emzirme: Emziren annelerde kullanımı önerilmez; ilacın anne sütüne geçişi kesin olarak bilinmemektedir.
İlaç etkileşimleri
- Deksametazon, Prazikuantel: Albendazolün plazma konsantrasyonunu artırabilir.
- Simetidin, Ketokonazol: Albendazolün metabolizmasını inhibe ederek etkisini ve toksisitesini artırabilir.
- Karbamazepin, Fenitoin, Fenobarbital, Rifampisin: Albendazolün etkinliğini azaltabilir (karaciğer enzimlerini indükler).
- Teofilin: Albendazol teofilinin kan düzeyini değiştirebilir.
1. Andazol kullanım endikasyonları – Karşılaştırmalı tablo
| Enfeksiyon/Parazit | Yaygın belirtiler | Tedavi süresi | Klinik notlar |
|---|---|---|---|
| Kıl kurdu (Enterobiasis) | Yoğun anal bölge kaşıntısı, uykusuzluk, huzursuzluk | Tek doz (400 mg), 15 gün sonra ikinci doz | Kesinlikle tüm aile üyeleri tedavi edilmeli. Yeniden enfeksiyonu önlemek için hijyen şarttır |
| Yuvarlak kurt (Ascariasis) | Karın ağrısı, iştahsızlık, bulantı, büyüme geriliği | Tek doz (400 mg) | Çok etkili bir tedavidir; birkaç hafta sonra kontrol dışkı bakılabilir |
| Kist hidatik (E. granulosus) | Karaciğer veya akciğer kitlesine bağlı belirtiler (ağrı, öksürük, dispne) | 28 günlük kürler (günde 800 mg) | Cerrahi tedavi birincildir, ancak tekrarlayan veya inoperabl vakalarda kullanılır |
| Nörosistiserkosis (T. solium) | Nöbetler, baş ağrısı, kafa içi basınç artışı, fokal nörolojik bulgular | 8-30 gün (günde 800 mg) | Kortikosteroidler ve antikonvülzanlarla birlikte verilir; ilk doz sonrası geçici nörolojik kötüleşme olabilir |
2. Andazol kullanırken nelere dikkat edilmeli?
- Kan testleri: Özellikle uzun süreli (≥28 gün) tedavilerde başlangıçta ve her 2 haftada bir tam kan sayımı ve karaciğer fonksiyon testleri yapılmalıdır.
- Gebelik testi: Üreme çağındaki kadınlarda tedaviye başlamadan önce gebelik testi yapılmalı ve tedavi süresince ve tedaviden sonraki 1 ay boyunca etkili doğum kontrol yöntemi kullanılmalıdır. Gebelikte kullanım kesin kontrendikedir.
- Emzirme: Emzirme döneminde kullanımı önerilmez.
- Alerjik reaksiyon belirtileri: Deri döküntüsü, kaşıntı, özellikle yüz ve boğakta şişlik, nefes almada zorluk gibi alerji belirtilerine karşı dikkatli olunmalı; bu durumlarda ilaç kesilmeli ve tıbbi yardım alınmalıdır.
- Enfeksiyon belirtileri: Tedavi sırasında beklenmedik ateş, boğaz ağrısı, halsizlik, morarma ve kanama eğilimi durumlarında derhal doktora başvurulmalıdır; bu bulgular kemik iliği baskılanmasına bağlı olabilir.
3. Hangi durumlarda doktor aranmalı / acil servis?
- Şiddetli alerjik reaksiyon belirtileri: nefes darlığı, yüz/dil/boğak şişmesi, yaygın kurdeşen.
- Kemik iliği baskılanması belirtileri: Ateş, boğaz ağrısı, kolay morarma, diş eti kanaması, beklenmedik halsizlik.
- Karaciğer yetmezliği belirtileri: Sarılık (ciltte ve göz aklarında sararma), koyu renkli idrar, şiddetli yorgunluk, sağ üst karın ağrısı.
- Nörolojik belirtiler (özellikle nörosistiserkosis tedavisinde): Şiddetli baş ağrısı, yeni başlayan nöbetler, görme bozuklukları, bilinç değişikliği.
- Şiddetli deri döküntüsü, içi su toplamış kabarcıklar (Stevens-Johnson sendromu şüphesi).
4. Sık Sorulan Sorular (SSS)
Soru: Andazol kullanırken alkol alabilir miyim?
Cevap: Alkol, Andazol’un karaciğer üzerindeki yan etkilerini şiddetlendirebileceğinden, tedavi süresince alkolden kaçınılması önerilir.
Cevap: Alkol, Andazol’un karaciğer üzerindeki yan etkilerini şiddetlendirebileceğinden, tedavi süresince alkolden kaçınılması önerilir.
Soru: Andazol saç dökülmesi yapar mı?
Cevap: Geçici saç dökülmesi, seyrek görülen bir yan etkidir. Genellikle tedavi kesildikten sonra saçlar normal düzenine döner.
Cevap: Geçici saç dökülmesi, seyrek görülen bir yan etkidir. Genellikle tedavi kesildikten sonra saçlar normal düzenine döner.
Soru: Kıl kurdu için Andazol’ü herkese vermeli miyim?
Cevap: Evet, kıl kurdu çok kolay bulaşan bir parazit olduğu için, evde yaşayan tüm bireylerin aynı anda tedavi edilmesi gerekir. Aksi halde tekrarlayan enfeksiyonlar sıkça görülür.
Cevap: Evet, kıl kurdu çok kolay bulaşan bir parazit olduğu için, evde yaşayan tüm bireylerin aynı anda tedavi edilmesi gerekir. Aksi halde tekrarlayan enfeksiyonlar sıkça görülür.
Soru: Andazol’un fiyatı nedir ve SGK karşılıyor mu?
Cevap: Andazol, Biofarma tarafından üretilen bir ilaçtır ve ATC kodu P02CA03’tür. 400 mg 60 tabletlik ambalajın güncel perakende satış fiyatı 1.238,65 TL olarak belirtilmiştir. Süspansiyon formunun fiyatı ise 195,26 TL civarındadır. Fiyatlar eczaneye, SGK indirimine ve güncel kur/kar marjına göre değişiklik gösterebilir. SGK geri ödemesi mevcuttur ve ilaç beyaz reçete ile temin edilebilir.
Cevap: Andazol, Biofarma tarafından üretilen bir ilaçtır ve ATC kodu P02CA03’tür. 400 mg 60 tabletlik ambalajın güncel perakende satış fiyatı 1.238,65 TL olarak belirtilmiştir. Süspansiyon formunun fiyatı ise 195,26 TL civarındadır. Fiyatlar eczaneye, SGK indirimine ve güncel kur/kar marjına göre değişiklik gösterebilir. SGK geri ödemesi mevcuttur ve ilaç beyaz reçete ile temin edilebilir.
5. Andazol – Fiyat Bilgisi (Türkiye – 2026)
Andazol 200 mg Film Tablet: Beyaz reçete ile eczanelerde mevcut. 200 mg 6 tabletlik ambalajın ortalama fiyatı 80-110 TL arasında değişmektedir.
Andazol 400 mg Film Tablet (60 tablet): Ortalama fiyat 1.077,78 TL – 1.238,65 TL.
Andazol 200 mg/10 ml Süspansiyon (60 ml): Ortalama fiyat 195,26 TL.
⚠️ Not: Fiyatlar eczaneye, SGK indirimine ve güncel kur/kar marjına göre değişiklik gösterebilir. Güncel fiyat için eczanenizle iletişime geçiniz.
6. Güncel klinik kılavuzlar ne söylüyor?
CDC (2025) – Parazit Hastalıkları Tedavi Kılavuzu: Albendazol, bağırsak nematodları (Enterobiasis, Ascariasis vb.) için birinci basamak tedaviler arasında yer alır.
WHO Model List of Essential Medicines (2025): Albendazol, temel ilaçlar listesinde yer almakta olup, özellikle endemik bölgelerde toplu tedavi programlarında kullanılması önerilmektedir.
IDSA (2024) – Nörosistiserkosis Yönetim Kılavuzu: Aktif parenkimal lezyonlarda albendazol (kortikosteroidlerle birlikte) önerilmektedir.
7. Kaynaklar
- Andazol 200 mg Film Tablet Kısa Ürün Bilgisi (Biofarma).
- Andazol 200 mg/10 ml Süspansiyon Kısa Ürün Bilgisi.
- Andazol 200 mg 40 Tablet Kullanma Talimatı.
- İlaç Fiyat Bilgileri. Vademecumonline.com.tr. 2026.
- CDC – Parasitic Diseases Treatment Guidelines. 2025.
- UpToDate – Albendazole: Drug information.
- World Health Organization (WHO) – Model List of Essential Medicines. 2025.
Andazol ile güvenli ve etkili tedavi için son söz
Albendazol (Andazol), çeşitli paraziter enfeksiyonların tedavisinde etkili, geniş spektrumlu bir antihelmintik ilaçtır. Kullanım endikasyonu, dozu ve tedavi süresi, enfeksiyonun türüne ve şiddetine göre değişir. Tedavinin başarısı ve güvenliği için, özellikle uzun süreli kullanımlarda, kan sayımı ve karaciğer fonksiyon testleri ile düzenli izlem zorunludur. Ayrıca, gebelikte kesin kontrendike olduğu ve emzirme döneminde önerilmediği unutulmamalıdır. Herhangi bir yan etki veya beklenmeyen durumda vakit kaybetmeden doktorunuza başvurunuz.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Andazol reçeteli bir ilaçtır, kullanmadan önce mutlaka doktorunuza veya eczacınıza danışın. Burada belirtilen doz ve endikasyonlar genel klinik bilgilerdir, bireysel tedavi planı mutlaka hekiminiz tarafından düzenlenmelidir.
REKLAM ALANI
YAZAR BİLGİSİ
BENZER KONULAR
Arveles adet kanamasını tamamen kesmez ancak bazı kişilerde kanama miktarında azalma görülebilir. Peki bu ağrı kesici adet düzenini etkileyebilir mi?
Afilta 20 mg yan etkileri nelerdir? Baş ağrısı, kızarma, çarpıntı ve priapizm gibi yaygın ve ciddi etkiler adım adım açıklanıyor....
FDA, Alzheimer hastalığı için yeni bir umut olan Donanemab adlı ilacı onayladı. İlacın etkileri, kimlere uygulanabileceği ve bilimsel sonuçları hakkında...
İmuran 50 mg tablet; bağışıklık sistemini baskılayan bir ilaçtır. Bulantı, halsizlik, enfeksiyon riski ve karaciğer sorunları gibi yan etkiler görülebilir....
Diklofenak 75 mg için klinik uygulamalarda benimsenen kullanım süresi yaklaşımları ve sınırlar.
Kestine nedir, ne için kullanılır? Alerjik rinit ve ürtiker belirtilerini hafifletmeye yardımcı antihistaminik hakkında bilgi.
YORUMLAR