Clinoleic nasıl alınır?
CLINOLEIC %20, ağız yoluyla yeterli besin alınamadığında, besini doğrudan kanınıza vermek için kullanılır. Bu yöntemle beslenme (parenteral beslenme), yiyecek ve içeceklerin tıbbi nedenlerle sindirim sistemi yoluyla alınamadığı durumlarda uygulanır.

Klinik Rehber Tabanlı Bilgi
Son Güncelleme 29 Mayıs 2026 • Okuma Süresi: 11 dk
Clinoleic, damar yoluyla (intravenöz) uygulanan, lipid emülsiyonu formunda bir parenteral beslenme ürünüdür. İçeriğinde %80 soya fasulyesi yağı ve %20 zeytinyağı bulunur. Vücuda esansiyel yağ asitleri (linoleik asit, alfa-linolenik asit) ve enerji sağlar.
Özellikle ağız yoluyla beslenemeyen veya yetersiz beslenen hastalarda, total parenteral beslenme (TPN) solüsyonlarının bir parçası olarak kullanılır. Clinoleic, yalnızca hastane ortamında, sağlık profesyonelleri tarafından uygulanır ve kesinlikle evde kendi kendine uygulanmamalıdır.
Clinoleic – Klinik Özet
Clinoleic nedir ve hangi durumlarda kullanılır?
- Parenteral beslenme: Ağız yoluyla beslenemeyen veya yetersiz beslenen hastalarda, total parenteral beslenme (TPN) solüsyonlarına lipid kaynağı olarak eklenir.
- Enerji ve esansiyel yağ asidi desteği: Vücudun günlük enerji ihtiyacının karşılanmasına ve esansiyel yağ asitlerinin (linoleik asit, alfa-linolenik asit) sağlanmasına yardımcı olur.
- Kullanım alanları: Cerrahi sonrası, yoğun bakım hastaları, gastrointestinal hastalıklar (kısa bağırsak sendromu, Crohn hastalığı), yanık hastaları, prematüre bebekler ve malnütrisyonu olan hastalar.
Nasıl uygulanır? (Genel bilgi)
- Uygulayıcı: Clinoleic, yalnızca sağlık profesyonelleri (doktor, hemşire) tarafından, hastane ortamında, damar yoluyla (intravenöz) infüzyon şeklinde uygulanır.
- Uygulama yolu: Santral venöz kateter (SVK) veya periferik venöz kateter yoluyla uygulanabilir. Santral venöz kateter tercih edilir.
- İnfüzyon hızı: Vücudun yağ metabolizma kapasitesine göre ayarlanır. Genellikle ilk 15-30 dakikada düşük hızda (örneğin 0.5 ml/dakika) başlanır, toleransa göre hız artırılır. Maksimum infüzyon hızı saatte 0.25 g lipid/kg vücut ağırlığını geçmemelidir.
- Dozaj: Günlük lipid dozu, hastanın klinik durumuna, enerji ihtiyacına ve serum trigliserid düzeylerine göre bireyselleştirilir. Genellikle 0.5-2.0 g lipid/kg/gün arasında değişir.
Clinoleic’in en sık görülen yan etkileri nelerdir?
- Hipertrigliseridemi (yaygın): Kanda trigliserid düzeylerinde yükselme. Tedavi sırasında düzenli izlem gerektirir. Doz aşımı veya metabolizma bozukluğunda görülür.
- Trombositopeni (yaygın olmayan): Trombosit sayısında azalma. Genellikle doz azaltımı veya kesilmesi ile geri döner.
- Alerjik reaksiyonlar (nadir): Deri döküntüsü, kaşıntı, kurdeşen, nefes darlığı, anafilaksi (soya, yer fıstığı, yumurta alerjisi olanlarda risk yüksektir).
- Diğer: Bulantı, kusma, baş ağrısı, ateş, üşüme, karaciğer enzimlerinde yükselme (özellikle uzun süreli kullanımda).
- Yağ yüklenme sendromu (doz aşımı): Hiperlipidemi, hepatomegali, splenomegali, anemi, trombositopeni, karaciğer fonksiyon bozukluğu, nörolojik semptomlar. Tedavinin kesilmesi ile genellikle düzelir.
Hangi durumlarda kesinlikle kullanılmamalıdır? (Kontrendikasyonlar)
- Alerji: Soya fasulyesi, yer fıstığı (veya soya/yer fıstığı türevleri) veya yumurta proteinlerine karşı aşırı duyarlılığı olan hastalarda kontrendikedir.
- Şiddetli hipertrigliseridemi: Kanda trigliserid düzeyi >1000 mg/dL (11.3 mmol/L) olan hastalarda kontrendikedir.
- Şiddetli karaciğer yetmezliği: Lipid metabolizmasının bozulduğu durumlarda.
- Şiddetli koagülasyon bozuklukları: Hemorajik diyatez riski.
- Hemofagositik sendrom (HLH): Aktif fazda.
- Yenidoğanlarda hiperbilirubinemi (ağır) ve şüpheli pulmoner hemoraji.
1. Clinoleic – Önerilen doz ve infüzyon hızı tablosu
| Hasta Grubu | Önerilen Başlangıç Dozu | Maksimum Günlük Doz | Maksimum İnfüzyon Hızı |
|---|---|---|---|
| Yetişkinler | 500 ml (ilk gün), 0.5 ml/dk hızla (15-30 dakika) | 2.5 g lipid/kg/gün (ancak trigliserid izlemi yapılmıyorsa 2 g/kg/gün’ü aşmayın) | 0.25 g lipid/kg/saat (yaklaşık 50-100 ml/saat) |
| Çocuklar (2-11 yaş) | 0.05 ml/dk (10-30 dakika) | 4 g lipid/kg/gün | 0.25 g lipid/kg/saat |
| Prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebekler | 0.5 g lipid/kg/gün (günde 0.25 g/kg artırılabilir) | 3 g lipid/kg/gün | 0.25 g lipid/kg/saat (12-24 saatlik infüzyon tercih edilir) |
2. Özel durumlarda dikkat edilmesi gerekenler
- Gebelik ve emzirme: Gebelik kategorisi C’dir. Yeterli veri olmamakla birlikte, parenteral beslenme gerektiğinde doktor kontrolünde kullanılabilir. Emzirme döneminde kullanımı hakkında yeterli veri yoktur.
- Pediatrik (<2 yaş): Prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerde trigliserid düzeyleri, karaciğer fonksiyonları ve trombosit sayısı sıkı izlenmelidir. Lipid klirens hızı yetişkinlere göre daha yavaştır.
- Yaşlılar (>65 yaş): Yaşlı hastalarda doz ayarlaması genellikle gerekmez, ancak eşlik eden karaciğer, böbrek veya metabolik hastalıklar varsa dikkatli olunmalıdır.
- Karaciğer yetmezliği: Şiddetli karaciğer yetmezliğinde kontrendikedir. Hafif-orta yetmezlikte dikkatli kullanılmalı, karaciğer fonksiyon testleri sıkı izlenmelidir.
- Böbrek yetmezliği: Lipid emülsiyonları böbreklerden atılmaz; ancak böbrek yetmezliğine eşlik eden hipertrigliseridemi riski nedeniyle trigliserid takibi yapılmalıdır.
- Diyabet: Diyabetik hastalarda lipid metabolizması bozulabileceğinden, kan şekeri ve trigliserid düzeyleri yakından izlenmelidir.
- Sepsis: Sepsis hastalarında lipid klirensi azalabilir; bu nedenle düşük dozda başlanmalı ve trigliserid takibi yapılmalıdır.
3. Clinoleic ile olası ilaç etkileşimleri
- Antikoagülanlar (varfarin, heparin): Clinoleic içindeki lipidler, varfarinin etkisini potansiyel olarak azaltabilir (yağda çözünen vitamin K içeriği). Heparin, lipoprotein lipaz enzimini aktive ederek trigliserid yıkımını artırır, bu da geçici hipotansiyona neden olabilir.
- İnsülin: Parenteral beslenme çözeltileri, kan şekeri düzeylerini etkileyebilir; diyabetik hastalarda insülin doz ayarı gerekebilir.
- Diğer lipid emülsiyonları: Clinoleic, aynı infüzyon hattında diğer lipid emülsiyonları veya kan ürünleriyle karıştırılmamalıdır.
- Kortikosteroidler, ACTH: Sıvı ve elektrolit dengesini etkileyebilir, dikkatli olunmalıdır.
4. Sık Sorulan Sorular (SSS) – Clinoleic
Cevap: Hayır, Clinoleic yalnızca hastane ortamında, sağlık profesyonelleri (doktor veya hemşire) tarafından uygulanmalıdır. Damar yoluyla yapılan bu uygulama, doz ve hız ayarlaması, olası yan etkilerin yönetimi ve sterilite koşulları nedeniyle kesinlikle evde hasta veya hasta yakını tarafından yapılmamalıdır.
Cevap: En sık görülen yan etki, kanda trigliserid düzeylerinin yükselmesidir (hipertrigliseridemi). Bu nedenle tedavi sırasında düzenli kan testleri yapılır. Diğer yan etkiler arasında trombositopeni (trombosit düşüklüğü), karaciğer enzimlerinde yükselme, alerjik reaksiyonlar (soya/yer fıstığı alerjisi olanlarda) ve yağ yüklenme sendromu (doz aşımında) sayılabilir.
Cevap: Clinoleic, normal reçete ile satılan bir üründür ve hastane ortamında kullanıldığında SGK tarafından geri ödeme kapsamındadır (parenteral beslenme endikasyonu ile). 1000 ml’lik bir torbanın güncel eczane satış fiyatı yaklaşık 500-700 TL arasında değişmektedir. En doğru bilgi için eczacınıza danışınız.
Cevap: Clinoleic, %80 soya fasulyesi yağı içerir. Soya fasulyesine veya yer fıstığına karşı alerjisi olan hastalarda KESİNLİKLE KULLANILMAMALIDIR. Ayrıca yumurta proteinine alerjisi olanlarda da dikkatli olunmalıdır (üretim sürecinde yumurta kullanılmaz ancak çapraz kontaminasyon riski nedeniyle).
Cevap: Clinoleic, total parenteral beslenme (TPN) solüsyonlarına eklenir. Ancak, aynı infüzyon hattına başka ilaçlar (antibiyotik, elektrolit konsantreleri, kan ürünleri) doğrudan eklenmemeli veya aynı hattan verilmemelidir. Her zaman ayrı bir infüzyon hattı veya port kullanılmalıdır. Klinik ekip bu konuda gerekli önlemleri alacaktır.
5. Güncel klinik kılavuzlar neler söylüyor?
ASPEN (Amerikan Parenteral ve Enteral Beslenme Derneği) Kılavuzu: Parenteral beslenmede lipid emülsiyonlarının kullanımı, esansiyel yağ asidi eksikliğini önlemek ve enerji sağlamak için standart yaklaşımdır. Clinoleic gibi karışık lipid emülsiyonları, saf soya yağı bazlı emülsiyonlara göre daha düşük pro-inflamatuar etki gösterebilir.
ESPEN (Avrupa Klinik Beslenme ve Metabolizma Derneği) Kılavuzu: Yoğun bakım hastalarında, yüksek doz lipid emülsiyonlarından (>1.5 g/kg/gün) kaçınılmalıdır. Trigliserid düzeyi >400 mg/dL olan hastalarda lipid infüzyonu azaltılmalı veya durdurulmalıdır.
EMA/FDA Uyarıları: Lipid emülsiyonları ile ilişkili nadir fakat ciddi anafilaktik reaksiyonlar bildirilmiştir. Soya fasulyesi, yer fıstığı, yumurta alerjisi öyküsü olan hastalarda dikkatli olunmalıdır. Ayrıca, uzun süreli kullanımda karaciğer fonksiyon testleri ve hematolojik parametreler düzenli izlenmelidir.
6. Kaynaklar
- Clinoleic (Lipid Emülsiyonu) Prospektüsü (güncel versiyon).
- Clinoleic Kısa Ürün Bilgisi.
- ASPEN – Clinical Guidelines for Parenteral Nutrition.
- ESPEN – Guidelines on Parenteral Nutrition.
- FDA – Lipid Injectable Emulsion Safety Information.
- UpToDate – Parenteral nutrition: Formulation and administration.
Unutmayın – Clinoleic kullanırken kritik güvenlik notları
1. Clinoleic, yalnızca sağlık profesyonelleri tarafından hastane ortamında uygulanmalıdır. Evde kendi kendinize uygulamayın.
2. Uygulama öncesinde soya, yer fıstığı veya yumurta alerjisi öykünüzü mutlaka doktorunuza bildirin.
3. Tedavi sırasında düzenli olarak trigliserid, karaciğer fonksiyon testleri ve trombosit sayımı yaptırın.
4. Ateş, üşüme, nefes darlığı, deri döküntüsü gibi alerjik reaksiyon belirtileri gelişirse, uygulamayı hemen durdurun ve sağlık ekibine haber verin.
5. Clinoleic, diğer ilaçlarla aynı infüzyon hattında karıştırılmamalıdır. Ayrıca, kan ürünleriyle aynı hattan uygulanmamalıdır.
6. Çocuklarda, prematüre bebeklerde ve yaşlılarda doz ve hız ayarlaması özellikle önemlidir; doktorunuzun talimatlarına harfiyen uyun.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Clinoleic kullanımı mutlaka bir doktor tarafından değerlendirilmeli ve takip edilmelidir. Doz ve tedavi süresini doktorunuz belirlemelidir. Sağlık profesyonelinin önerileri her zaman birincil önceliğe sahiptir. Herhangi bir yan etki veya alerjik reaksiyon durumunda kullanımı durdurun ve sağlık kuruluşuna başvurun.