Kalp krizi dışında göğüs ağrısının nedeni

Göğüs ağrısı her zaman kalp krizinden kaynaklanmaz. Kas, akciğer, reflü ve anksiyete dahil en yaygın kalp dışı göğüs ağrısı nedenleri uzman görüşüyle açıklanıyor.

Sağlık Rehberi
10.06.2023
Kalp krizi dışında göğüs ağrısının nedeni

Klinik Rehber Tabanlı Bilgi

Son Güncelleme 14 Mayıs • Okuma Süresi: 12 dk

Klinik Bilgi Notu: Bu içerik; kardiyoloji, göğüs hastalıkları, gastroenteroloji ve psikiyatri branşlarının klinik yaklaşımları ile güncel uluslararası kılavuzlar dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Bu içerik şu kişiler için hazırlanmıştır: Göğüs ağrısı yaşayıp bunun kalp krizi olup olmadığından endişe edenler; ağrının kas, sindirim, solunum veya psikolojik nedenlerini merak edenler; acil servise gitmeden önce ağrısının kaynağı hakkında bilgi edinmek isteyenler; göğüs ağrısının hangi durumlarda acil müdahale gerektirdiğini öğrenmek isteyenler.

Göğüs ağrısı, akla ilk olarak kalp krizini getirse de, vakaların önemli bir kısmı kardiyak kökenli değildir. Göğüs ağrısının nedenleri arasında kas iskelet sistemi sorunları, akciğer hastalıkları, mide ve yemek borusu problemleri, reflü, kas spazmları, kaburga travmaları, zona, panik atak ve anksiyete yer alır. Kalp dışı nedenler genellikle yaşamı tehdit etmez, ancak bazı durumlar (pulmoner emboli, aort diseksiyonu, pnömotoraks) da ciddidir ve acil müdahale gerektirir.

Klinik Not: Göğüs ağrısının şiddeti ile ciddiyeti arasında her zaman doğrudan bir ilişki yoktur. Hafif bir ağrı hayatı tehdit eden bir durumun (örneğin pulmoner emboli) belirtisi olabilirken, çok şiddetli bir ağrı kas kaynaklı olabilir. Ancak aşağıdaki durumlarda asla beklenmemeli ve acilen 112 aranmalıdır: göğüste sıkışma/baskı hissi, kola/çeneye/sırta yayılan ağrı, nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma hissi.

Kalp Krizi Dışında Göğüs Ağrısı Nedenleri – Klinik Özet

Göğüs ağrısının en sık görülen kalp dışı nedenleri nelerdir?
  • Gastroözofageal reflü (GERD) – mide yanması: Mide asidinin yemek borusuna kaçması sonucu göğüs kemiğinin arkasında yanma tarzında ağrı. Genellikle yemeklerden sonra, yatınca veya eğilince artar. Antiasitlerle geçebilir.
  • Kas iskelet sistemi nedenleri (kostokondrit): Kaburgaları göğüs kemiğine bağlayan kıkırdakların iltihabı. Ağrı genellikle keskin, palpasyonla (dokununca) artar, derin nefes almakla veya hareketle şiddetlenir.
  • Perikardit (kalp zarı iltihabı): Kalbi çevreleyen zarın iltihabı. Ağrı genellikle künt ve baskı şeklindedir, sırt üstü yatınca artar, öne eğilince azalır.
  • Pulmoner emboli (akciğer damar tıkanıklığı): Bacak damarında oluşan pıhtının akciğere gitmesi. Ani başlayan, keskin, nefes darlığı ve kanlı balgamla birlikte olabilir. Acil müdahale gerektirir.
  • Pnömoni (zatürre) ve plörezi (akciğer zarı iltihabı): Öksürük, ateş, balgam ve derin nefesle artan batıcı ağrı.
  • Panik atak ve anksiyete: Göğüste sıkışma, çarpıntı, nefes alamama hissi, terleme, titreme. Genellikle stresli bir olaydan sonra ortaya çıkar.
  • Aort diseksiyonu (nadir ama ölümcül): Aortun iç tabakasının yırtılması. Ani başlayan, yırtıcı, sırta veya bele vuran şiddetli ağrı. Acil cerrahi gerektirir.
  • Zona (herpes zoster): Kaburga çevresinde döküntü ortaya çıkmadan önce yanıcı, batıcı ağrı.
  • Safra kesesi ve pankreas hastalıkları: Sağ üst kadranda başlayıp göğse veya sırta yayılan ağrı, genellikle yağlı yemeklerden sonra.
Kalp kaynaklı göğüs ağrısı ile kalp dışı ağrı nasıl ayırt edilir?
  • Kalp krizi (anjina) ağrısı: Göğsün ortasında veya sol tarafında baskı, sıkışma, ağırlık hissi. Eforla veya stresle ortaya çıkar, istirahatte veya dil altı ilaçla geçebilir. Kola, çeneye, omuza, sırta yayılabilir. Nefes darlığı, soğuk ter, bulantı eşlik edebilir.
  • Reflü ağrısı: Göğüs kemiğinin arkasında yanma, yemeklerden sonra veya yatınca kötüleşir, antiasitlerle geçer.
  • Kas iskelet ağrısı: Keskin, bölgeye dokununca artar, hareketle (kol kaldırma, gövde döndürme) şiddetlenir.
  • Perikardit: Sırt üstü yatınca artar, öne eğilince azalır. Genellikle ateş eşlik eder.
  • Pulmoner emboli: Ani, keskin, nefes darlığı, kanlı balgam, bacakta şişlik öyküsü.
Evde yapabileceğiniz basit değerlendirme
  • Ağrı bölgesine parmakla bastırdığınızda artıyorsa, büyük olasılıkla kas/kıkırdak kaynaklıdır.
  • Vücut pozisyonu değişikliği ile ağrı artıyor/azalıyorsa (öne eğilmekle azalma -> perikardit, hareketle artma -> kas kaynaklı).
  • Yemeklerden veya yatmadan hemen sonra ağrı oluyorsa, reflü düşünülür.
  • Derin nefesle ağrı artıyorsa, plörezi veya pnömotoraks olasılığı vardır.
  • Stresli bir olay sonrası, çarpıntı, terleme, nefes darlığı eşlik ediyorsa panik atak olabilir.
  • Unutmayın: Bu testler kesin tanı koydurmaz; doğru değerlendirme için mutlaka bir doktora başvurun.
Kırmızı bayraklar – Ne zaman acilen 112 aranmalı?
  • Göğüste sıkışma, baskı, ağırlık hissi (anjina/ kalp krizi belirtisi).
  • Ağrının kola, sırta, çeneye veya mideye yayılması.
  • Nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, baş dönmesi, baygınlık.
  • Ani, yırtıcı, şiddetli ağrı (aort diseksiyonu şüphesi).
  • Ateş, öksürük, kanlı balgam ile birlikte göğüs ağrısı.
  • Bacaklarda şişlik, ağrı öyküsü (pulmoner emboli riski).

Kalp krizi dışında göğüs ağrısının yaygın nedenleri ve ayırıcı tanı özellikleri

Neden Ağrı karakteri ve yeri Arttıran/azaltan faktörler Eşlik eden belirtiler
Kostokondrit (costochondritis) bent Keskin, batıcı, göğüs kemiğinin sol veya sağ tarafında bent Palpasyonla (dokununca) artar, derin nefesle öksürükle artar bent Genellikle diğer semptomlar yok, lokal hassasiyet bent
Gastroözofageal reflü (GERD) bent Yanma, göğüs kemiği arkasında bazen boğaza veya sırta vuran bent Yemekten sonra, yatınca, eğilince artar; antiasitlerle geçer bent Ağıza acı su gelmesi, mide ekşimesi, geğirme bent
Perikardit bent Künt, baskı tarzı, göğüs ortasında veya sol tarafında bent Sırt üstü yatınca artar, öne eğilince veya oturunca azalır bent Ateş, halsizlik, kalp sesinde sürtünme üfürümü (doktor muayenesinde) bent
Pnömoni / Plörezi bent Keskin, batıcı, genellikle tek taraflı bent Derin nefes almakla, öksürmekle artar bent Ateş, titreme, öksürük, balgam, nefes darlığı bent
Panik atak / anksiyete bent Göğüste sıkışma, boğulma hissi, baskı bent Stres, heyecan, panik durumlarında oluşur, sakinleşince geçer bent Çarpıntı, terleme, titreme, nefes darlığı, ölüm korkusu bent

Kostokondrit ve kas iskelet sistemi ağrıları

Kostokondrit, göğüs duvarı ağrılarının en yaygın nedenlerinden biridir. Kaburgaların sternum (göğüs kemiği) ile birleştiği kıkırdak bölgelerin iltihaplanması sonucu oluşur. Genellikle 20-40 yaş arasında daha sık görülür ve nedeni çoğu zaman bilinmemekle birlikte, ağır kaldırma, yoğun egzersiz, üst solunum yolu enfeksiyonları veya travma tetikleyebilir. Ağrı, kostokondritte tipik olarak 2-5. kaburga kıkırdaklarında olur, keskin ve hissedilir bir ağrıdır. Hastaların %90’ında elle baskı uygulandığında ağrı tam olarak hissedilir (palpabl hassasiyet). Tedavide NSAİİ’ler (ibuprofen, naproksen), sıcak kompres, aktivite modifikasyonu ve gerekirse lokal steroid enjeksiyonu kullanılır.

Gastroözofageal reflü (GERD) ve göğüs ağrısı

GERD, mide asidinin yemek borusuna geri kaçması sonucu ortaya çıkar. Göğüs ağrısı tipik olarak yemeklerden sonra, yatınca veya öne eğilince oluşur. Ağrı, göğüs kemiğinin hemen arkasında yanma tarzındadır ve bazen boğaza doğru yayılır. Ayırıcı tanıda önemlidir, çünkü GERD ağrısı bazen anjina ile karışabilir (reflü anjinası). Reflüde antiasitler (magnezyum hidroksit, ranitidin (artık piyasada yok, yerine famotidin), proton pompa inhibitörleri (omeprazol, lansoprazol) ağrıyı hızla keser. Yaşam tarzı değişiklikleri (yatmadan 3 saat önce yemek yememek, başucunun yükseltilmesi, kilo verme) semptomları azaltır.

Akciğer kaynaklı göğüs ağrıları: Plörezi, pnömoni ve pnömotoraks

  • Plörezi (akciğer zarı iltihabı): Akciğeri çevreleyen plevranın iltihabı. Viral enfeksiyonlar, pnömoni, pulmoner emboli, otoimmün hastalıklar (lupus, romatoid artrit) neden olabilir. Ağrı tipik olarak derin nefes almakla, öksürmekle veya hareketle keskin bir şekilde artar (plevritik karakter). Hasta yüzeysel solur. Tedavi altta yatan nedene yöneliktir; ağrı için NS SAİİ’ler verilir.
  • Pnömotoraks (akciğer sönmesi): Akciğer ile göğüs duvarı arasında hava birikmesi. Ani başlayan keskin tek taraflı göğüs ağrısı ve nefes darlığı ile ortaya çıkar. Uzun boylu, zayıf genç erişkinlerde kendiliğinden (spontan pnömotoraks) gelişebilir, veya travma sonrası oluşur. Tanıda akciğer grafisi ile hava boşluğu görülür. Küçük pnömotorakslar kendiliğinden iyileşirken büyüklerinde tüp torakostomi ile havanın boşaltılması gerekir.

Kalp dışı göğüs ağrılarında tedavi yaklaşımları

  • Kas iskelet kaynaklı ağrılarda istirahat, sıcak veya soğuk kompres, NSAİİ’ler (ibuprofen 400-600 mg 6-8 saatte bir, veya naproksen 250-500 mg günde 2 kez) kısa süreli kullanılabilir.
  • Reflü ağrısında, asit baskılayıcılar (proton pompa inhibitörleri: omeprazol 20 mg/gün, lansoprazol 30 mg/gün) ve antiasitler (magnezyum hidroksit, aljinik asit) kullanılır. Ayrıca yatmadan önce yemek yememek ve başucunu 15-20 cm yükseltmek önerilir.
  • Anksiyeteye bağlı göğüs ağrıları için derin nefes egzersizleri, gevşeme teknikleri, düzenli egzersiz ve gerekirse psikiyatri konsültasyonu ile kognitif davranışçı terapi veya SSRI grubu ilaçlar (sertralin, essitalopram) düşünülür.

Hangi uzmana gitmeli, hangi testler yapılır?

Kalp krizi olmadığı düşünülen göğüs ağrılarında, öncelikle bir aile hekimine veya dahiliye uzmanına başvurulabilir. Nedenine bağlı olarak gastroenteroloji (reflü şüphesi), göğüs hastalıkları (akciğer kaynaklı), fizik tedavi (kas iskelet), kardiyoloji (kalp dışlanamıyorsa) veya psikiyatri (anksiyete/panik atak) değerlendirmesi gerekebilir. Yapılabilecek testler:

  • Elektrokardiyogram (EKG) – kalp krizi dışlamak için ilk basamak.
  • Akciğer grafisi – pnömoni, pnömotoraks, akciğer kitlesi.
  • Kan testleri: Troponin, CK-MB (kalp hasarı), D-dimer (pulmoner emboli şüphesi), tam kan sayımı, CRP.
  • Üst gastrointestinal endoskopi (reflü şüphesinde), pH-metre.
  • BT anjiyografi (pulmoner emboli veya aort diseksiyonu şüphesinde).
  • Ekokardiyografi (perikardit, perikardiyal efüzyon).

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Soru: Göğüs ağrım var ama nefes alıp vermekle artıyor. Bu kalp krizi olabilir mi?
Cevap: Derin nefes almakla artan göğüs ağrısı genellikle plörezi, kostokondrit veya perikardit gibi kalp dışı nedenleri akla getirir. Kalp krizinin tipik ağrısı genellikle solunumdan etkilenmez. Ancak yine de bir doktora danışmanız en doğrusu olacaktır.
Soru: Panik atak kalp kriziyle karışır mı?
Cevap: Evet, panik atak sırasında kalp krizine çok benzer belirtiler (göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, terleme, ölüm korkusu) görülebilir. Ayırıcı tanı yapmak zordur. Bu nedenle ilk kez böyle bir durum yaşanıyorsa kesinlikle acil servise başvurulmalı, EKG ve kalp enzimleri ile kalp krizi dışlanmalıdır. Tekrarlayan ataklarda psikiyatri değerlendirmesi gerekir.
Soru: Göğüs ağrım asit reflüden kaynaklanıyorsa ne zaman doktora başvurmalıyım?
Cevap: Reflü tedavisine rağmen ağrı devam ediyorsa, yutma güçlüğü, kanlı kusma, siyah dışkı, açıklanamayan kilo kaybı varsa veya ağrı eforla ortaya çıkıp istirahatle geçiyorsa (anjina benzeri), mutlaka bir gastroenterolog veya kardiyolog tarafından değerlendirilmeniz gerekir.

Güncel klinik kılavuzlar neler söylüyor?

American College of Cardiology (ACC) / American Heart Association (AHA): Göğüs ağrısı olan hastaların değerlendirilmesinde, hızlı triyaj için EKG ve troponin düzeyine bakılmasını, yüksek riskli hastalarda (kardiyak ağrı karakteri, hemodinamik bozukluk) hızlı invaziv strateji; düşük-orta riskli hastalarda ise ayaktan takip veya stres testi önerilmektedir. Ayrıca, göğüs ağrısının %60-80’inin kardiyak olmadığı vurgulanmaktadır.

European Society of Cardiology (ESC): Akut koroner sendrom dışlandıktan sonra kardiyak olmayan göğüs ağrısı olan hastaların altta yatan nedene yönelik (reflü, kas iskelet, psikiyatrik) araştırılmasını ve tedavi edilmesini önerir. Bu yaklaşım, gereksiz invaziv girişimleri ve hastane yatışlarını azaltır.

British Thoracic Society (BTS): Plörezi ve pnömotoraksta erken tanı için akciğer grafisi ve gereğinde BT önerilir.

Kaynaklar

  • American College of Cardiology (ACC) / American Heart Association (AHA) – Chest Pain Evaluation Guidelines
  • European Society of Cardiology (ESC) – Non-cardiac chest pain management
  • British Thoracic Society (BTS) – Pleural disease and pneumothorax guidelines
  • Mayo Clinic – Chest pain: Causes other than heart
  • National Institute for Health and Care Excellence (NICE) – Chest pain of recent onset
Göğüs ağrısı – Unutmayın

Göğüs ağrısı şikayeti her zaman kalp krizi anlamına gelmez. Ancak risk almaktansa her zaman ihtiyatlı olmak en doğrusudur. Göğüs ağrınıza nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma hissi, ağrının kola/çeneye/sırta yayılması eşlik ediyorsa mutlaka acil tıbbi yardım alın. Diğer durumlarda, ağrının ne zaman ortaya çıktığını (yemek, egzersiz, pozisyon), karakterini ve eşlik eden belirtileri not ederek bir aile hekimine danışın. Unutmayın, erken tanı ve doğru tedavi hem yaşam kalitenizi korur hem de gereksiz anksiyeteyi önler.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Göğüs ağrınız şiddetliyse, yukarıdaki kırmızı bayraklardan herhangi biri varsa veya kendinizi iyi hissetmiyorsanız mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurun veya 112’yi arayın.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.