Zona Hastalığı Nedir? Zona tedavi ve tanısı

Son Güncelleme: 18 Kasım 2025
⏱ Okuma Süresi: ~7 dakika

Zona (Herpes Zoster), suçiçeğine neden olan Varicella-Zoster virüsünün yıllar sonra sinir köklerinde yeniden aktifleşmesiyle ortaya çıkan, şiddetli ağrı ve kabarcıklarla seyreden viral bir enfeksiyon hastalığıdır. Genellikle vücudun tek bir tarafında, sinir hattı boyunca ilerleyen döküntü şeklinde görülür.

Zona kimlerde daha sık görülür?

• Bağışıklığı zayıf kişiler
• 65 yaş üzeri yetişkinler
• Yoğun stres altında olanlar
• Kronik hastalığı olanlar (diyabet, kanser vb.)
• Uzun süre kortizon veya immün baskılayıcı ilaç kullananlar

Zona belirtileri nelerdir?

• Vücudun tek tarafında yanma ve batma hissi
• Kabarcıklı döküntüler
• Ciltte aşırı hassasiyet
• Ateş ve halsizlik
• Şiddetli sinir ağrıları

Zonanın en belirgin özelliği, döküntülerin sinir hattı boyunca bir hat şeklinde ilerlemesidir.

Zona nasıl teşhis edilir?

Tanı çoğu zaman dermatolog veya enfeksiyon hastalıkları uzmanı tarafından fizik muayene ile konur. Bazı durumlarda aşağıdaki testler yapılabilir:

• Varicella-Zoster PCR testi
• Vezikül sıvısı analizi
• Kan testleri (nadiren)

Zona tedavisi nasıl yapılır?

1. Antiviral ilaçlar

NHS ve WHO kılavuzlarına göre zona tedavisinde ilk tercih antiviral ilaçlardır:

• Acyclovir
• Valacyclovir
• Famciclovir

Bu ilaçlar ilk 72 saat içinde başlanırsa hastalığın süresi ve ağrısı belirgin şekilde azalır.

2. Ağrı kontrolü

• Parasetamol
• NSAID’ler
• Nöropatik ağrı ilaçları (gabapentin, pregabalin)

3. Cilt bakımı

• Soğuk kompres
• Kaşımadan korunma
• Temiz, kuru kıyafetler

Zona geçtikten sonra gelişebilen komplikasyon: PHN

Zona sonrası en sık görülen komplikasyon Post Herpetik Nevralji (PHN)’dir. Bu durumda döküntüler kaybolmasına rağmen sinir ağrısı aylarca hatta yıllarca sürebilir.

Zona bulaşıcı mı?

Zona, suçiçeği geçirmemiş kişilere suçiçeği şeklinde bulaşabilir. Ancak zona hastası başka bir kişiye doğrudan “zona” bulaştırmaz.

Zona aşısı var mı?

Evet. Avrupa ülkelerinde 50 yaş üzeri yetişkinler için önerilen Shingrix aşısı zonayı ve PHN’yi önemli ölçüde azaltır. Charité Berlin ve CDC verilerine göre koruyuculuğu %90’ın üzerindedir.

Gerçek Uzman Görüşü

❓ Sık Sorulan Sorular (SSS)