Digoksin nedir ne için kullanılır?

Digoksin nedir? Kalp yetmezliği ve atriyal fibrilasyon tedavisinde kullanılan bu ilacın etkileri, yan etkileri, doz bilgisi ve uzman görüşleriyle güncel rehber.

İlaç
17.06.2023
Digoksin nedir ne için kullanılır?

Klinik Rehber Tabanlı Bilgi

17 Mayıs 2026 • Okuma Süresi: 13 dk

Klinik Bilgi Notu: Bu içerik; kardiyoloji, farmakoloji ve dahiliye branşlarının klinik yaklaşımları ile güncel uluslararası kılavuzlar dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Bu içerik şu kişiler için hazırlanmıştır: Digoksin (Lanoxin) kullanan veya kullanmayı düşünen hastalar; kalp yetmezliği, atriyal fibrilasyon veya diğer kalp ritim bozuklukları nedeniyle tedavi gören bireyler; ilacın yan etkilerini, etki mekanizmasını, dozajını, ilaç etkileşimlerini ve hangi durumlarda dikkatli olunması gerektiğini merak edenler.

Digoksin (Lanoxin markası altında bilinir), digitalis grubu bir kardiyak glikozittir ve kalp kasının kasılma gücünü artırarak çalışan en eski kalp ilaçlarından biridir.

Digitalis lanata bitkisinden elde edilen bu ilaç, 1954 yılında FDA onayı almıştır ve günümüzde hala belirli kalp rahatsızlıklarının tedavisinde kullanılmaktadır. Digoksin, hücre zarındaki sodyum-potasyum ATPaz (Na+/K+ ATPase) enzimini inhibe ederek çalışır.

Bu inhibisyon, hücre içi kalsiyum konsantrasyonunu artırarak kalp kasının kasılma gücünü (pozitif inotropik etki) yükseltir. Aynı zamanda, atriyoventriküler (AV) nodda iletimi yavaşlatarak ventriküler hızı kontrol altına alır.

Digoksin, dar terapötik penceresi nedeniyle dikkatli kullanılması gereken bir ilaçtır; etkili kan düzeyleri ile toksik düzeyler birbirine çok yakındır. Günümüzde, yan etki profili daha iyi olan beta-blokerler ve kalsiyum kanal blokerlerinin tercih edilmesi nedeniyle digoksin genellikle ikinci basamak tedavi olarak kullanılmaktadır.

Klinik Not: Digoksin, güvenli aralığı dar olan (terapötik pencere) bir ilaçtır. Kanda 0.5-2.0 ng/mL arasındaki seviyeler terapötik kabul edilirken, 2.0 ng/mL’nin üzerindeki seviyeler toksisite riskini artırır. Düşük potasyum (hipokalemi), düşük magnezyum (hipomagnezemi) veya yüksek kalsiyum (hiperkalsemi) gibi elektrolit bozuklukları, digoksin toksisitesine yatkınlığı artırır. Bu nedenle digoksin kullanan hastalarda serum elektrolitleri, böbrek fonksiyonları ve digoksin düzeyi düzenli olarak izlenmelidir.

Digoksin – Klinik Özet

Digoksin nedir ve nasıl çalışır?
  • Tanım: Digoksin, kardiyak glikozit sınıfından bir ilaçtır. Digitalis lanata bitkisinden elde edilir.
  • Etki mekanizması: Miyokard hücre zarındaki Na+/K+ ATPase enzimini inhibe eder. Bu inhibisyon, hücre içi sodyum konsantrasyonunu artırır, bu da sodyum-kalsiyum değiştiricisini (NCX) aktive ederek hücre içi kalsiyum birikimine yol açar. Artan hücre içi kalsiyum, kalp kasının kasılma gücünü artırır (pozitif inotropik etki). Ayrıca vagal tonusu artırarak AV nod iletimini yavaşlatır (negatif dromotropik etki).
  • Farmakokinetik: Oral biyoyararlanımı %60-80’dir. Plazma pik konsantrasyonuna 1-3 saatte ulaşır. Yarı ömrü 36-48 saattir (böbrek fonksiyonlarına bağlı olarak değişir). Esas olarak böbreklerden değişmeden atılır. Dar terapötik pencere: 0.5-2.0 ng/mL.
Digoksin hangi durumlarda kullanılır?
  • Kalp yetmezliği (sistolik disfonksiyon): Sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu (EF) düşük olan hastalarda, standart tedaviye (ACE inhibitörleri, beta-blokerler, diüretikler) rağmen semptomlar devam ediyorsa ek olarak kullanılır.
  • Atriyal fibrilasyon (AF) ve atriyal flutter: Özellikle kalp yetmezliği olan AF hastalarında ventrikül hızını kontrol altına almak için kullanılır. AV nod iletimini yavaşlatarak kalp hızını düşürür.
  • Supraventriküler taşikardiler (SVT): AV nod reentran taşikardi gibi durumlarda akut tedavide veya profilakside (günümüzde daha az tercih edilmektedir).
Digoksinin yan etkileri nelerdir?
  • Kardiyak yan etkiler (en ciddi): Ventriküler ekstrasistoller (en sık), ventriküler taşikardi, ventriküler fibrilasyon, atriyal taşikardi (özellikle AV bloklu), sinüs bradikardisi, AV blok (özellikle digoksin toksisitesinde).
  • Gastrointestinal yan etkiler (yaygın): Bulantı, kusma, anoreksi (iştahsızlık), ishal, karın ağrısı.
  • Nörolojik ve görme yan etkileri: Baş ağrısı, baş dönmesi, konfüzyon, halsizlik, halüsinasyonlar (nadir). Görme değişiklikleri: sarı renkli görme (ksantopsi), bulanık görme, ışığa karşı hassasiyet, çift görme, kırmızı-yeşil renk ayrımında bozulma.
  • Diğer yan etkiler: Jinekomasti (erkeklerde meme büyümesi), deri döküntüsü, trombositopeni (nadir).
Digoksin dozajı ve uygulama şekli
  • Hızlı dijitalizasyon (yükleme dozu): Genellikle acil durumlarda (AF hızlı ventrikül yanıtı). Oral: 0.5-1.0 mg tek doz veya 0.25-0.5 mg her 6-8 saatte bir (toplam 1-1.5 mg). İntravenöz (IV): 0.25-0.5 mg 15-30 dakikada infüzyon.
  • İdame dozu: Yetişkinlerde günde 1 kez 0.125-0.25 mg (bazı hastalarda 0.0625 mg). Doz, böbrek fonksiyonlarına, yaşa, vücut ağırlığına ve eşlik eden ilaçlara göre kişiselleştirilir.
  • Böbrek yetmezliği: Kreatinin klerensi <30 mL/dak ise doz yarıya düşürülmeli (0.125 mg/gün veya günaşırı).
  • Yaşlılar (>65 yaş): Daha düşük idame dozu (0.125 mg/gün) ve yakın izlem önerilir.
  • Uygulama şekli: Oral tablet (0.0625 mg, 0.125 mg, 0.25 mg), oral solüsyon (0.05 mg/mL), intravenöz enjeksiyon. Aç veya tok karnına alınabilir.
Digoksin toksisitesi (zehirlenme) belirtileri nelerdir?
  • Kardiyak belirtiler: Ventriküler ekstrasistoller (bigemini, trigemini), ventriküler taşikardi, atriyal taşikardi (genellikle AV bloklu), sinüs bradikardisi, AV blok.
  • Gastrointestinal belirtiler: Bulantı, kusma, iştahsızlık (genellikle toksisitenin erken belirtileridir).
  • Nörolojik belirtiler: Yorgunluk, halsizlik, konfüzyon, baş ağrısı, baş dönmesi, halüsinasyonlar.
  • Görme belirtileri: Sarı renkli görme (ksantopsi), bulanık görme, çift görme, ışığa karşı duyarlılık.
  • Risk faktörleri: Hipokalemi (potasyum <3.5 mEq/L), hipomagnezemi, hiperkalsemi, hipotiroidi, böbrek yetmezliği, yaşlılık, amiodaron veya verapamil gibi ilaç etkileşimleri.
Digoksin ilaç etkileşimleri – Dikkat edilmesi gerekenler
  • Diüretikler (özellikle loop diüretikler ve tiyazidler): Hipokalemi ve hipomagnezemiye neden olarak digoksin toksisitesini artırır.
  • Amiodaron, kinidin, verapamil, diltiazem, propafenon: Digoksinin renal ve non-renal klirensini azaltarak serum digoksin düzeyini artırır. Digoksin dozunun yarıya düşürülmesi gerekebilir.
  • ACE inhibitörleri, ARB’ler, spironolakton: Potasyum seviyesini yükselterek digoksinin etkisini artırabilir (hiperkalemi).
  • Antasitler, magnezyum içeren ilaçlar, kalsiyum karbonat: Digoksin emilimini azaltır; 2 saat ara ile alınmalıdır.
  • Levotiroksin (tiroid hormonu): Hipotiroidizm digoksin klirensini azaltır; tiroksin tedavisi başlandığında digoksin düzeyi izlenmelidir.
  • Rifampisin, St. John’s Wort (sarı kantaron): Digoksin klirensini artırarak etkinliğini azaltabilir.
  • β-blokerler, kalsiyum kanal blokerleri: AV iletimini sinerjistik olarak yavaşlatır; bradikardi ve AV blok riski artar.
Kimler digoksin kullanmamalıdır? (Kontrendikasyonlar)
  • Digoksine aşırı duyarlılık (alerji) öyküsü.
  • Ventriküler fibrilasyon (VF).
  • Wolff-Parkinson-White (WPW) sendromu – digoksin aksesuvar yoldan iletimi hızlandırarak ventriküler fibrilasyon riskini artırır.
  • 2. ve 3. derece AV blok (pacemaker yoksa).
  • Hasta sinüs sendromu (pacemaker yoksa).
  • Hipertrofik obstrüktif kardiyomiyopati (HOCM).
  • Konstriktif perikardit.
  • Akut miyokard enfarktüsü (AMI).

Digoksin endikasyonları ve dozaj şemaları

Endikasyon Yükleme dozu İdame dozu Notlar
Atriyal fibrilasyon (hızlı ventrikül yanıtı) 0.5-1.0 mg oral/IV 0.125-0.25 mg/gün Beta-bloker veya kalsiyum kanal blokeri tercih edilir; digoksin ikinci basamak
Sistolik kalp yetmezliği (EF ≤45%) Genellikle yükleme yapılmaz 0.125-0.25 mg/gün ACE inhibitörü, beta-bloker, diüretik ve aldosteron antagonistine ek

Digoksin toksisitesi – Tanı ve tedavi

Digoksin toksisitesi, yüksek mortaliteye sahip, hayatı tehdit eden bir durumdur. Tanıda digoksin serum düzeyi (toksik: >2.0 ng/mL; ancak akut aşırı dozda düzey normal aralıkta olabilir), EKG (ventriküler ektopi, AV blok, atriyal taşikardi), klinik belirtiler (bulantı, kusma, görme değişiklikleri) birlikte değerlendirilir. Tedavi:

  • Digoksinin kesilmesi.
  • Elektrolit düzeltilmesi: Hipokalemi varsa potasyum replasmanı (oral veya IV), magnezyum replasmanı.
  • Kardiyak aritmi yönetimi: Atriyal taşikardi veya ventriküler taşikardide fenitoin veya lidokain.
  • Bradikardi veya AV blok için atropin veya geçici pacemaker.
  • Şiddetli toksisitede (yaşamı tehdit eden aritmiler) digoksin-spesifik antikor fragmanları (Digibind, DigiFab) ile nötralizasyon (antidot).

Hangi uzmana gitmeli, hangi testler yapılır?

Digoksin tedavisi mutlaka bir kardiyoloji uzmanı tarafından başlatılmalı ve takip edilmelidir. Başlangıç öncesi ve tedavi sırasında yapılan testler:

  • Serum digoksin düzeyi.
  • Elektrokardiyogram (EKG).
  • Elektrolitler (potasyum, magnezyum, kalsiyum).
  • Böbrek fonksiyon testleri (kreatinin, BUN).
  • Tiroid fonksiyon testleri.
  • Ekokardiyografi (kalp yetmezliği şiddetini değerlendirmek için).

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Soru: Digoksin kalp yetmezliğini tamamen iyileştirir mi?
Cevap: Hayır. Digoksin kalp kasının kasılma gücünü artırarak semptomları (nefes darlığı, yorgunluk, ayak şişmesi) hafifletir ve hastaneye yatışları azaltır, ancak altta yatan kalp hastalığını tedavi etmez.
Soru: Digoksin alırken düzenli kan testi yaptırmalı mıyım?
Cevap: Evet. Dar terapötik penceresi nedeniyle, özellikle doz ayarlamasından sonra, böbrek fonksiyonları değiştiğinde, elektrolit bozukluğu varsa veya etkileşen ilaçlar başlandığında digoksin düzeyi izlenmelidir.
Soru: Digoksin alırken sarı renk görüyorum, bu normal mi?
Cevap: Hayır. Sarı renkli görme (ksantopsi) veya diğer görme değişiklikleri digoksin toksisitesinin bir belirtisidir. Derhal doktorunuza başvurmalı ve digoksin düzeyi ölçülmelidir.

Güncel klinik kılavuzlar neler söylüyor?

American College of Cardiology (ACC) / American Heart Association (AHA) – Kalp Yetmezliği Yönetim Kılavuzu (2025): Sistolik kalp yetmezliğinde standart tedaviye rağmen semptomları devam eden NYHA sınıf II-IV hastalarda digoksin semptomları azaltmak ve hastaneye yatışları düşürmek için kullanılabilir (Sınıf IIa). Atriyal fibrilasyonda ventrikül hız kontrolü için, özellikle kalp yetmezliği olan hastalarda digoksin uygun olabilir.

European Society of Cardiology (ESC) – Atriyal Fibrilasyon Yönetim Kılavuzu (2024): Ventrikül hız kontrolünde birinci basamak beta-blokerler veya non-dihidropiridin kalsiyum kanal blokerleridir. Digoksin, sedanter yaşam tarzı olan veya kalp yetmezliği bulunan hastalarda ikinci basamak olarak düşünülmelidir (Sınıf IIb).

U.S. Food and Drug Administration (FDA) – Digoxin Prescribing Information: Digoksin, dar terapötik penceresi nedeniyle düzenli kan seviyesi izlemi gerektirir. Aşırı dozda, digoksin-spesifik antikor fragmanları etkili bir antidottur.

Kaynaklar

  • American College of Cardiology (ACC) / American Heart Association (AHA) – Heart Failure Management Guidelines (2025)
  • European Society of Cardiology (ESC) – Atrial Fibrillation Management Guidelines (2024)
  • U.S. Food and Drug Administration (FDA) – Digoxin (Lanoxin) Prescribing Information
  • National Institutes of Health (NIH) – LiverTox: Digoxin
  • UpToDate – Digoxin: Drug information and toxicity management
  • World Health Organization (WHO) – Model List of Essential Medicines
Digoksin kullanırken unutmayın

Digoksin, kalp yetmezliği ve atriyal fibrilasyon tedavisinde etkili ancak dar güvenlik aralığına sahip bir ilaçtır. Düzenli kan testleri ile digoksin düzeyi, potasyum, magnezyum ve böbrek fonksiyonlarının izlenmesi hayati önem taşır. Bulantı, kusma, iştahsızlık, sarı renkli görme veya çarpıntı, bayılma hissi gibi belirtiler gelişirse derhal doktorunuza başvurun. Digoksin dozunu asla kendiniz değiştirmeyin. Unutmayın, digoksin yaşam kalitenizi artırabilir, ancak doğru dozda ve düzenli takiple kullanılmalıdır.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Herhangi bir ilacı kullanırken veya bırakırken mutlaka bir kardiyoloji veya dahiliye uzmanına danışın.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.