Lorazepam nedir – Lorazepam yan etkileri

Lorazepam nedir? Lorazepam; anksiyete, panik atak ve uyku sorunlarında kullanılan sakinleştirici etkili bir ilaçtır. Uyku hali, sersemlik ve dikkat azalması gibi yan etkilere yol açabilir.

İlaç
17.06.2023
Lorazepam nedir – Lorazepam yan etkileri

Klinik Rehber Tabanlı Bilgi

Son Güncelleme 22 Mayıs 2026 • Okuma Süresi: 13 dk

Klinik Bilgi Notu: Bu içerik; psikiyatri, nöroloji ve klinik farmakoloji branşlarının güncel kılavuzları ile ilaç prospektüsü dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Bu içerik şu kişiler için hazırlanmıştır: Şiddetli anksiyete, panik bozukluk, uykusuzluk, nöbet veya alkol yoksunluğu gibi durumlarda Lorazepam (etkin madde: lorazepam) kullanması önerilen hastalar; ilacın nasıl, ne zaman ve hangi dozda kullanılacağını merak edenler; olası yan etkiler, bağımlılık riski, yoksunluk sendromu ve ilaç etkileşimleri hakkında bilgi almak isteyenler; tedavinin kaç günde etki ettiğini ve hangi durumlarda doktora başvurması gerektiğini öğrenmek isteyen herkes için hazırlanmıştır.

Lorazepam, benzodiazepin grubundan bir ilaçtır. Beyindeki GABA (gamma-aminobütirik asit) reseptörlerine etki ederek sinir sisteminin aşırı uyarılmasını baskılar.

Bu sayede anksiyolitik (kaygı giderici), sedatif (sakinleştirici), hipnotik (uyku verici), antikonvülsan (nöbet önleyici) ve kas gevşetici etkiler gösterir. Etkisi ağızdan alındıktan sonra 1-2 saat içinde başlar ve yarı ömrü (10-20 saat) diğer bazı benzodiazepinlere göre daha uzun olduğu için daha düzgün bir etki sağlar.

Ancak yüksek bağımlılık potansiyeli nedeniyle, tedavi süresi genellikle 2-4 hafta ile sınırlıdır ve mutlaka doktor kontrolünde kullanılmalıdır.

Klinik Not – Önemli Güvenlik Uyarısı: Lorazepam, yüksek bağımlılık (tolerance ve fiziksel bağımlılık) yapma potansiyeline sahiptir. Uzun süreli kullanımda doz artırma ihtiyacı doğabilir. Ani kesilmesi, hayatı tehdit edebilen yoksunluk sendromuna (anksiyete, uykusuzluk, tremor, nöbet, psikoz) yol açabilir. Bu nedenle, tedavi süresi mümkün olduğunca kısa tutulmalı ve ilaç mutlaka doktor kontrolünde azaltılarak sonlandırılmalıdır. Alkol ile birlikte kesinlikle kullanılmamalıdır (solunum depresyonu ve ölüm riski).

Lorazepam – Klinik Özet

Lorazepam nedir ve hangi durumlarda kullanılır?
  • Kaygı bozuklukları (anksiyete): Şiddetli anksiyete, panik bozukluk ve gerginlik durumlarında kısa süreli kullanım.
  • Uykusuzluk (insomnia): Özellikle kaygıya bağlı uykuya dalmada veya uykuyu sürdürmede güçlük.
  • Nöbetler: Status epileptikus (uzun süren veya tekrarlayan nöbet) tedavisinde intravenöz formu tercih edilir.
  • Tıbbi prosedürler öncesi premedikasyon: Ameliyat veya invaziv işlemler öncesi aşırı kaygıyı gidermek ve anterograd amnezi (işlem hatırlamama) sağlamak için.
  • Alkol yoksunluk sendromu: Alkol bırakıldığında ortaya çıkan titreme, ajitasyon, nöbet gibi ciddi belirtilerin kontrolünde.
  • Kemoterapiye bağlı bulantı ve kusma: Adjuvan tedavi olarak (özellikle önleyici amaçlı).
  • Katatoni ve malign nöroleptik sendrom: Yardımcı tedavi olarak (endikasyon dışı).
Nasıl ve hangi dozda kullanılır? (Erişkin oral)
  • Anksiyete bozuklukları: Günde 2-3 kez 1-2 mg. Toplam günlük doz genellikle 2-6 mg’dır (maks. 10 mg).
  • Uykusuzluk: Yatmadan önce 1-2 mg (tek doz).
  • Alkol yoksunluğu: Günde 3-4 kez 2 mg, doz semptomlara göre ayarlanır.
  • Başlangıç dozu (yaşlı veya hassas hastalar): Günde 1-2 kez 0.5-1 mg.
  • Uygulama şekli: Tabletler bütün olarak su ile yutulur, ezilmez veya çiğnenmez. Aç veya tok karnına alınabilir.
  • Tedavi süresi: Anksiyete ve uykusuzlukta 2-4 haftayı geçmemelidir (bağımlılık riski). Uzun süreli kullanım gerekiyorsa doktor tarafından düşük dozda ve aralıklı olarak reçete edilir.
  • Kesilmesi (çok önemli): Ani kesilmemelidir. Doktor kontrolünde doz birkaç hafta içinde giderek azaltılarak sonlandırılır.
Lorazepam en sık görülen yan etkileri nelerdir?
  • Çok yaygın (10 hastanın 1’inden fazla): Uyku hali (sedasyon), yorgunluk, baş dönmesi, kas güçsüzlüğü (etki mekanizmasına bağlı, genellikle doz azaltımı ile düzelir).
  • Yaygın (10 hastanın 1’inden az, 100 hastanın 1’inden fazla): Konfüzyon (bilinç bulanıklığı), depresyon, unutkanlık (amnezi), bulantı, iştah değişiklikleri, libido değişiklikleri, cilt döküntüsü.
  • Nadir fakat ciddi: Ataksi (dengesiz yürüyüş, düşme riski – özellikle yaşlılarda), paradoksal reaksiyonlar (ajitasyon, saldırganlık, halüsinasyonlar – çocuklarda ve yaşlılarda daha sık), solunum depresyonu (özellikle alkol veya diğer merkezi sinir sistemi baskılayıcıları ile birlikte).
  • Bağımlılık ve yoksunluk: Uzun süreli kullanımda tolerans (doz artırma ihtiyacı), fiziksel ve psikolojik bağımlılık gelişir. Ani kesilme: anksiyete, uykusuzluk, tremor, terleme, ajitasyon, nöbet, deliryum (yoksunluk sendromu).
Hangi durumlarda kesinlikle kullanılmamalıdır? (Kontrendikasyonlar)
  • Alerji: Lorazepam veya diğer benzodiazepinlere karşı aşırı duyarlılık.
  • Akut dar açılı glokom: Göz içi basıncını artırabilir.
  • Myastenia gravis: Kas gevşetici etkisi hastalığı kötüleştirir.
  • Ciddi solunum yetmezliği (KOAH, uyku apnesi, solunum depresyonu): Solunumu baskılayabilir.
  • Şiddetli karaciğer yetmezliği: Metabolizması bozulur, toksisite riski artar.
  • Uyku apne sendromu.
  • Gebelik (özellikle ilk ve üçüncü trimester) ve emzirme: Doğumsal anomali riski ve yenidoğanda kesilme sendromu, sedasyon, beslenme güçlüğü.
  • 12 yaş altı çocuklar (güvenlilik verisi sınırlı).

1. Lorazepam – Endikasyon ve doz tablosu (Erişkin oral)

Endikasyon Başlangıç Dozu İdame / Maksimum Doz Notlar
Anksiyete (kaygı) bozukluğu Günde 2-3 kez 1 mg 2-6 mg/gün (maks. 10 mg/gün) Tedavi süresi 2-4 hafta
Uykusuzluk (insomnia) Yatmadan önce 1-2 mg 1-2 mg/gün (maks. 4 mg) Kısa süreli, 7-14 gün
Alkol yoksunluğu Günde 3-4 kez 2 mg Semptomlara göre titrasyon Hastane ortamında uygulanır
Premedikasyon İşlemden 1-2 saat önce 2-4 mg Tek doz Anterograd amnezi yapabilir

2. Özel durumlarda dikkat edilmesi gerekenler

  • Gebelik (Kategori D): Gebeliğin ilk trimesterinde major konjenital malformasyonlar (yarık damak/dudak) riskinde artış bildirilmiştir. Üçüncü trimesterde kullanımı yenidoğanda kesilme sendromu (huzursuzluk, beslenme güçlüğü, solunum sıkıntısı) ve sedasyona neden olabilir. Gebelikte kullanılmamalıdır, kullanılıyorsa derhal doktora bildirilmelidir.
  • Emzirme: Lorazepam anne sütüne geçer. Bebekte sedasyon, beslenme güçlüğü ve kilo alamama görülebilir. Emzirme döneminde kullanımı önerilmez, kullanılacaksa bebek izlenmelidir.
  • Yaşlılar (>65 yaş): Yaşlılarda ataksi, düşme, kırık, bilişsel bozulma ve paradoksal reaksiyon riski yüksektir. Düşük başlangıç dozu (günde 1-2 kez 0.5-1 mg) önerilir. Uzun süreli kullanımdan kaçınılmalıdır.
  • Karaciğer yetmezliği: Lorazepam karaciğerde glukuronidasyon ile metabolize olur. Ciddi karaciğer yetmezliğinde yarı ömrü uzar, doz azaltılmalı veya doz aralığı uzatılmalıdır (örneğin günde tek doz).
  • Böbrek yetmezliği: Genellikle doz ayarı gerekmez, ancak birikim riski açısından dikkatli olunmalıdır.
  • Solunum hastalıkları (KOAH, astım, uyku apnesi): Lorazepam solunum depresyonu yapabilir; hipoksi veya hiperkapnisi olan hastalarda kullanılmamalıdır.
  • Alkol veya diğer merkezi sinir sistemi depresanları ile birlikte kullanım: Solunum depresyonu, koma ve ölüme yol açabilir. Kesinlikle birlikte kullanılmamalıdır.
Klinik Not – Bağımlılık ve yoksunluk: Lorazepam, diğer benzodiazepinler gibi yüksek bağımlılık potansiyeline sahiptir. 4-6 haftadan uzun süreli kullanımda tolerans (ilacın etkisinin azalması) ve fiziksel bağımlılık gelişir. Ani kesilme, ölümcül olabilen yoksunluk sendromuna yol açar: anksiyete, uykusuzluk, tremor, terleme, çarpıntı, nöbetler (grand mal), psikotik rejyon, delirium tremens. Kesilme mutlaka doktor kontrolünde, haftalarca veya aylarca doz azaltılarak yapılmalıdır. Yoksunluk belirtileri lorazepamın nispeten kısa yarı ömrü nedeniyle diğer bazı benzodiazepinlere göre daha hızlı başlayabilir (24-48 saat içinde).

3. Lorazepam ile önemli ilaç etkileşimleri

  • Alkol: Kontrendikedir. Solunum depresyonu, koma, ölüm riski.
  • Opioidler (morfin, kodein, tramadol, fentanil): Ciddi sedasyon, solunum depresyonu, koma ve ölüm – birlikte kullanımı ancak çok gerekliyse en düşük dozda ve yakın izlemle.
  • Diğer benzodiazepinler, barbitüratlar, antipsikotikler, antidepresanlar (trisiklik, SSRI), antihistaminikler (difenhidramin): Aditif sedatif etki, düşme riski, solunum depresyonu.
  • Valproat, oral kontraseptifler, disülfiram, izoniazid: Lorazepamın metabolizmasını yavaşlatarak etkisini artırabilir.
  • Rifampisin, karbamazepin, fenitoin, St. John’s Wort: Lorazepamın metabolizmasını hızlandırarak etkisini azaltabilir.
  • Probenesid, valproat: Lorazepamın plazma düzeyini artırır.

4. Sık Sorulan Sorular (SSS) – Lorazepam

Soru: Lorazepam ne kadar sürede etki eder? Kaç günde iyileşirim?
Cevap: Lorazepam ağızdan alındıktan sonra 1-2 saat içinde etkisini gösterir. Anksiyete veya uykusuzluk gibi belirtilerde genellikle aynı gün içinde rahatlama sağlar. Ancak tedavi, bağımlılık riski nedeniyle mümkün olan en kısa süreli (2-4 hafta) olmalıdır. Uzun süreli kullanım altta yatan durumun (depresyon, panik bozukluk vb.) tedavisini geciktirebilir. Belirtileriniz geçse bile ilacı doktorunuza danışmadan bırakmayın.
Soru: Lorazepam bağımlılık yapar mı? Ne kadar sürede bağımlılık gelişir?
Cevap: Evet, Lorazepam yüksek bağımlılık potansiyeline sahiptir. Düzenli kullanımda 4-6 hafta içinde fiziksel bağımlılık gelişebilir. Daha kısa süreli kullanımlarda (2-4 hafta) bağımlılık riski daha düşüktür, ancak yine de mevcuttur. Bağımlılık riskini azaltmak için: en düşük etkili doz kullanılmalı, tedavi süresi kısa tutulmalı, ilaç her gün değil ihtiyaç halinde (düzensiz) kullanılmalı, doktor kontrolünde azaltılarak sonlandırılmalıdır.
Soru: Lorazepam ile alkol alabilir miyim?
Cevap: Kesinlikle HAYIR. Lorazepam ve alkol birlikte alındığında solunum depresyonu (nefesin durması), koma ve ölüme neden olabilir. Ayrıca alkol, lorazepamın yan etkilerini (baş dönmesi, uyku hali, düşme) şiddetlendirir. Tedavi süresince alkol tüketiminden tamamen kaçınmalısınız.
Soru: Lorazepam uyku yapar mı? Sabah sersemliği yapar mı?
Cevap: Evet, Lorazepam uyku verici (hipnotik) özelliğe sahiptir. Özellikle yüksek dozlarda veya gece alındığında ertesi sabah sersemlik, uyku hali, “akşamdan kalma” hissi yapabilir. Bu durum araç kullanma ve makine kullanma yeteneğini ciddi şekilde bozar. Bu etkiler yaşlılarda daha belirgindir ve düşme riskini artırır.
Soru: Lorazepamı aniden kesersem ne olur? Yoksunluk belirtileri nelerdir?
Cevap: Lorazepamı aniden kesmek, yoksunluk sendromuna yol açar. Belirtiler: anksiyetede şiddetli artış, uykusuzluk, tremor (titreme), terleme, çarpıntı, ajitasyon, halüsinasyonlar, nöbetler (grand mal nöbet), deliryum, psikotik reaksiyonlar. Ağır vakalarda ölümcül olabilir. Bu nedenle, kullanım süresi 2-3 haftadan fazla olmuşsa veya yüksek doz kullanılıyorsa, ilaç mutlaka doktor kontrolünde haftalar veya aylar içinde çok yavaş doz azaltılarak sonlandırılmalıdır.

5. Güncel klinik kılavuzlar neler söylüyor?

APA (Amerikan Psikiyatri Birliği) Kılavuzu: Anksiyete bozukluklarında, benzodiazepinler (lorazepam dahil) kısa süreli (2-4 hafta) semptomatik rahatlama için kullanılabilir. Ancak uzun süreli kullanım, bağımlılık, bilişsel bozulma ve düşme riski nedeniyle önerilmez. Panik bozuklukta SSRI’lar veya bilişsel davranışçı terapi (BDT) birinci basamak iken, lorazepam sadece ara ara veya acil durumlarda (kurtarma tedavisi) kullanılmalıdır.

NICE (Ulusal Sağlık ve Klinik Mükemmellik Enstitüsü): Uykusuzluk tedavisinde benzodiazepinler (lorazepam) yalnızca şiddetli, sakat bırakan veya son derece sıkıntılı durumlarda ve en kısa süreli (en fazla 2-4 hafta) reçete edilmelidir. Alkol yoksunluk sendromunda, benzodiazepinler birinci basamak tedavidir; nöbetleri önlemek için yeterli dozda ve uygun aralıklarla uygulanmalıdır.

FDA/Uyku Derneği Uyarısı: Benzodiazepinler, uzun süreli kullanımda tolerans ve bağımlılık, bilişsel bozulma (özellikle yaşlılarda), motor araba kazaları ve düşmeye bağlı kırık riskini artırır. 65 yaş üstü hastalarda, benzodiazepinlerin kullanımı mümkünse tamamen durdurulmalı veya çok kısa süreli ve en düşük dozda olmalıdır.

6. Kaynaklar

  • Lorazepam Prospektüsü – (güncel versiyon).
  • APA – Practice Guideline for the Treatment of Patients with Anxiety Disorders.
  • NICE – Generalised anxiety disorder and panic disorder in adults: management.
  • NICE – Insomnia and its management.
  • FDA – Benzodiazepine Safety Labeling.
  • UpToDate – Lorazepam: Drug information (2025)

Unutmayın – Lorazepam kullanırken kritik güvenlik notları

1. Lorazepam yalnızca kısa süreli (2-4 hafta) kullanım içindir. Uzun süreli kullanım bağımlılığa, toleransa ve ciddi yoksunluk belirtilerine yol açar.
2. ANİ KESMEYİN! Yoksunluk sendromu (nöbet, deliryum) hayatı tehdit edebilir. Doktorunuz dozu haftalar/aylar içinde azaltarak sonlandıracaktır.
3. Alkol ile KESİNLİKLE KULLANMAYIN – solunum depresyonu ve ölüm riski.
4. Araç ve makine kullanmayın – lorazepam uyku hali, baş dönmesi ve reaksiyon süresinde yavaşlamaya neden olur.
5. Hamileyseniz, emziriyorsanız, solunum veya karaciğer hastalığınız varsa, ilacı kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışın.
6. Kendinizi daha iyi hissetseniz bile, ilacı doktorunuza danışmadan bırakmayın veya dozu değiştirmeyin.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Lorazepam yalnızca reçete ile kullanılır ve mutlaka doktor kontrolünde alınmalıdır. Yüksek bağımlılık potansiyeli nedeniyle, reçetesiz kullanmayın, doz ve tedavi süresini doktorunuz belirlemelidir. Herhangi bir yan etki veya alerjik reaksiyon durumunda kullanımı durdurun ve sağlık kuruluşuna başvurun.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.