Hangi ilaçlar ishal yapar?

✅ Klinik Rehber Tabanlı Bilgi

Son Güncelleme: 22 Kasım 2025
· ⏱ Okuma Süresi: ~6 dakika

İshal, birçok ilacın yaygın yan etkileri arasında yer alır. Bazı ilaçlar bağırsak hareketlerini hızlandırırken bazıları ise bağırsak florasını etkileyerek ishal oluşturabilir. İlacın dozu, kullanım süresi ve kişinin bağırsak hassasiyeti bu etkinin şiddetini belirler.

1. Antibiyotikler

Tam listeyi bilmeye gerek yok; neredeyse tüm antibiyotikler ishal yapabilir. Bunun nedeni bağırsak florasının bozulmasıdır.

• Amoksisilin – klavulanik asit
• Azitromisin
• Klindamisin (en yüksek risk)
• Sefalosporinler

Antibiyotik sonrası ishal 1–2 gün içinde başlayabilir ve 1 haftaya kadar sürebilir.

2. Metformin (Diyabet İlacı)

Diyabet tedavisinde kullanılan metformin, yüksek dozlarda özellikle ilk haftalarda ishal yapabilir. Genellikle vücut birkaç hafta sonra ilaca tolerans geliştirir.

3. Magnezyum İçeren Mide ve Kabızlık İlaçları

• Magnezyum hidroksit (süt magnezyası)
• Magnezyum oksit
• Magnezyumlu antasitler

Bağırsakları gevşeterek ishale yol açabilirler.

4. Laksatifler (Müshiller)

Kabızlık tedavisinde kullanılan bazı müshil türleri fazla alındığında veya uzun süre kullanıldığında ishal yapar.

• Senna
• Bisakodil
• Polietilen glikol

5. Antidepresanlar

Bazı antidepresanlar serotonin düzeyini artırarak bağırsakların hızlanmasına neden olabilir.

• Sertralin
• Fluoksetin
• Venlafaksin

6. Non-steroid antiinflamatuvar ilaçlar (NSAİİ)

Ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaçlar bağırsak duvarını tahriş ederek ishale yol açabilir.

• İbuprofen
• Naproksen
• Diklofenak

7. Proton Pompa İnhibitörleri (Mide İlaçları)

Asit azaltıcı ilaçların uzun süre kullanımı bağırsak enfeksiyonlarına yatkınlık oluşturabilir.

• Omeprazol
• Esomeprazol
• Pantoprazol

İshal ne zaman tehlikelidir?

• 24–48 saatten uzun sürerse
• Kanlı ishal varsa
• Şiddetli karın ağrısı eşlik ediyorsa
• Ateş varsa
• Antibiyotik sonrası kötüleşiyorsa