Cernevit IV/IM

CERNEVIT, ağız yolundan vitamin alınmasının yetersiz ya da zararlı olduğu bazı hastalıklarda kullanılır.

İlaç
17.06.2023
Cernevit IV/IM

Klinik Rehber Tabanlı Bilgi

Son Güncelleme 21 Mayıs 2026 • Okuma Süresi: 12 dk

Klinik Bilgi Notu: Bu içerik; klinik beslenme, farmakoloji ve dahiliye branşlarının güncel kılavuzları ile ilaç prospektüsü dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Bu içerik şu kişiler için hazırlanmıştır: Ağızdan beslenmenin yetersiz veya imkansız olduğu (malabsorbsiyon, parenteral beslenme, ciddi yanıklar vb.) durumlarda Cernevit IV/IM (etkin madde: multivitamin kompleksi) kullanması önerilen hastalar; ilacın nasıl ve hangi dozda uygulanacağını, içeriğindeki vitaminleri, olası yan etkileri ve özel durumlarda (karaciğer hastalığı, epilepsi, hiperkalsemi) dikkat edilmesi gerekenleri öğrenmek isteyen herkes için hazırlanmıştır.

Cernevit, sulandırıldıktan sonra kas içi veya damar içi yoldan uygulanan, liyofilize toz formunda bir multivitamin preparatıdır.[reference:0] Her bir flakon, 11 yaş ve üzeri erişkinler ile çocukların günlük vitamin ihtiyacını karşılayacak şekilde formüle edilmiştir.

Toplam 12 farklı vitamin içerir: A, D3, E, C, B1, B2, B6, B12, folik asit, pantotenik asit, biyotin ve nikotinamid.

Oral yoldan vitamin alımının yetersiz, kontrendike veya mümkün olmadığı durumlarda (malabsorbsiyon, gastrointestinal hastalıklar, yanıklar, parenteral beslenme vb.) kullanılır.

Klinik Not – İçerik Uyarısı: Cernevit, soya lesitini içerdiği için soya veya yer fıstığı proteinine alerjisi olanlarda kontrendikedir. Ayrıca flakon içeriğindeki A vitamini ve tiamin, parenteral beslenme solüsyonlarındaki bisülfitlerle reaksiyona girerek bozunabilir. Bu nedenle, karışım infüzyondan hemen önce hazırlanmalı ve hazırlanan solüsyon 24 saat içinde kullanılmalıdır.

Cernevit IV/IM – Klinik Özet

Cernevit hangi durumlarda kullanılır?
  • Parenteral beslenme (TPN) desteği: Uzun süre ağızdan beslenemeyen hastalarda, karbonhidrat, lipid, aminoasit ve eser element içeren parenteral beslenme solüsyonlarına eklenerek kullanılır.
  • Malabsorbsiyon sendromları: Crohn hastalığı, kısa bağırsak sendromu, pankreas yetmezliği gibi emilim bozukluğu olan durumlarda.
  • Gastrointestinal cerrahi sonrası: Mide-bağırsak cerrahisi nedeniyle oral alımın kısıtlı olduğu dönemde.
  • Şiddetli yanıklar ve travma: Artmış besin gereksinimi olan hipermetabolik durumlarda (günlük doz 2-3 flakona çıkılabilir).
  • Malignite ve kemoterapi: Kanser tedavisi nedeniyle oral alımın yetersiz olduğu hastalarda.
  • Alkol bağımlılığı: Kronik alkol kullanımına bağlı vitamin eksikliklerinin (özellikle B vitaminleri) önlenmesi ve tedavisinde.
  • Diğer: Hiperemezis gravidarum (şiddetli gebelik kusması), yeme bozuklukları, ileri yaşta malnütrisyon.
Nasıl ve hangi dozda uygulanır?
  • Standart doz: 11 yaş ve üzeri çocuklar ile erişkinlerde günlük doz 1 flakondur.[reference:9] Şiddetli yanıklar gibi artmış besin gereksinimi olan özel durumlarda günlük 2-3 flakon kullanılabilir.
  • Sulandırma (IV uygulama için): Flakon içerisine 5 ml enjeksiyonluk su eklenir, homojen karışım sağlanana kadar hafifçe çalkalanır. Sulandırıldıktan sonra yavaş intravenöz enjeksiyon (en az 10 dakikada) veya izotonik sodyum klorür/dekstroz solüsyonu içinde infüzyon şeklinde uygulanabilir.
  • Sulandırma (IM uygulama için): Flakon içerisine 2.5 ml enjeksiyonluk su eklenir. Ağrıyı azaltmak amacıyla uygulamanın derin kas içine yapılması önerilir.
  • Parenteral beslenme karışımına ekleme: Beslenme solüsyonlarına infüzyondan hemen önce ilave edilmelidir. Hazırlanan solüsyon 24 saat içinde kullanılmalı ve ışıktan korunmalıdır.
İçeriğindeki vitaminler nelerdir? (1 flakon)
  • Vitamin A (Retinol palmitat): 3500 IU – Görme fonksiyonu, bağışıklık sistemi, hücre büyümesi.
  • Vitamin D3 (Kolekalsiferol): 220 IU – Kemik sağlığı, kalsiyum-fosfor metabolizması.
  • Vitamin E (Alfa-tokoferol): 11.2 IU – Antioksidan.
  • Vitamin C (Askorbik asit): 125 mg – Bağışıklık sistemi, kollajen sentezi.
  • Vitamin B1 (Tiamin): 3.51 mg – Karbonhidrat metabolizması, sinir sistemi.
  • Vitamin B2 (Riboflavin): 4.14 mg – Enerji metabolizması.
  • Vitamin B6 (Piridoksin): 4.53 mg – Aminoasit metabolizması, nörotransmitter sentezi.
  • Vitamin B12 (Siyanokobalamin): 0.006 mg – DNA sentezi, sinir sistemi.
  • Folik asit: 0.414 mg – DNA sentezi, hücre bölünmesi.
  • Pantotenik asit (B5): 17.25 mg – Enerji metabolizması.
  • D-Biotin (B7/H): 0.069 mg – Karbonhidrat, yağ ve protein metabolizması.
  • Nikotinamid (B3/PP): 46 mg – Enerji metabolizması, DNA tamiri.
En sık görülen yan etkiler nelerdir?
  • Yaygın (10 hastanın 1’inden az, 100 hastanın 1’inden fazla): Enjeksiyon/ilaç uygulama yerinde ağrı.
  • Yaygın olmayan (100 hastanın 1’inden az, 1.000 hastanın 1’inden fazla): Bulantı, kusma.
  • Bilinmiyor (eldeki verilerden hareketle tahmin edilemiyor): A vitamini düzeylerinde artış, retinol bağlayıcı proteinlerde artış, tat alma bozukluğu (dizgüzi), kalp ritminde artış (aritmi), solunum ritminde artış (takipne), ishal, karaciğer enzim düzeylerinde artış, kaşıntı, ateş, genel ağrı, uygulama yeri reaksiyonu (yanma hissi, döküntü).
  • Ciddi alerjik reaksiyonlar (çok seyrek): Solunum güçlüğü, göğüs ağrısı, ürtiker (kurdeşen), deri döküntüsü, kızarıklık, karın ağrısı.
Hangi durumlarda kesinlikle kullanılmamalıdır? (Kontrendikasyonlar)
  • Alerji: B1 vitamini (tiamin) başta olmak üzere etkin maddelerden herhangi birine, soya proteinine veya yer fıstığı proteinine aşırı duyarlılığı olanlar.
  • Hipervitaminoz (vitamin fazlalığı): Vücutta vitamin düzeylerinin aşırı arttığı durumlar.
  • 11 yaş altı çocuklar ve bebekler: Bu yaş grubunda kullanımı uygun değildir.

1. Cernevit IV/IM – Endikasyon ve doz tablosu

Durum Uygulama Yolu Doz (Yetişkin ve ≥11 yaş) Notlar
Rutin vitamin desteği (malabsorbsiyon, cerrahi sonrası, malnütrisyon) IV (infüzyon/enjeksiyon) veya IM Günde 1 flakon Standart idame dozu
Ciddi yanıklar, travma, hipermetabolik durumlar IV (infüzyon/enjeksiyon) veya IM Günde 2-3 flakon Artmış ihtiyaca göre yüksek doz
Parenteral beslenme (TPN) solüsyonuna ek olarak Birlikte infüzyon Günde 1 flakon İnfüzyondan hemen önce eklenmeli

2. Özel durumlarda dikkat edilmesi gerekenler

  • 11 yaş altı çocuklar ve bebekler: Kontrendikedir. Bu yaş grubunda güvenliliği ve etkinliği kanıtlanmamıştır.
  • Gebelik ve emzirme: Gebelik kategorisi bilinmiyor. A vitamininin embriyotoksik etkisi nedeniyle, gebelikte yüksek dozlardan kaçınılmalıdır. Yenidoğanlarda A vitamini doz aşımı riski nedeniyle emzirme döneminde kullanımı önerilmez.
  • Karaciğer hastalığı: A ve D vitamini gibi yağda çözünen vitaminlerin birikim riski nedeniyle dikkatli kullanılmalıdır. Karaciğer yetmezliği olan hastalarda doz ayarı gerekebilir.
  • Böbrek hastalığı: Vitaminlerin atılımı etkilenebileceğinden dikkatli kullanılmalıdır.
  • Epilepsi (sara hastalığı): Vitamin B6 (piridoksin) bazı antiepileptik ilaçlarla etkileşime girebilir, nöbet eşiğini değiştirebilir. Kullanmadan önce doktora danışılmalıdır.
  • Parkinson hastalığı: Vitamin B6, levodopa tedavisinin etkinliğini azaltabilir.
  • Hiperkalsemi (kanda kalsiyum fazlalığı): Vitamin D3 içeriği nedeniyle dikkatli kullanılmalıdır.
  • Soya ve yer fıstığı alerjisi: İçeriğindeki soya lesitini nedeniyle kontrendikedir.
Klinik Not – Doz aşımı (Hipervitaminoz): Uzun süreli ve yüksek doz uygulamalarında A hipervitaminozu ve D hipervitaminozu (hiperkalsemi semptomları) gelişebilir. Doz aşımı halinde uygulamaya hemen son verilmeli, hasta uygun laboratuvar testleri ile değerlendirilmeli ve uygun girişimlerde bulunulmalıdır.

3. İlaç etkileşimleri ve uyarılar

  • Parenteral beslenme solüsyonlarındaki bisülfitler: Cernevit içeriğindeki A vitamini ve tiamin, parenteral beslenme solüsyonlarındaki bisülfitlerle reaksiyona girerek bozunabilir.
  • Işığa duyarlılık: Suda çözünen vitaminler, özellikle ışığa maruz kalan solüsyonlarda degrade olmaya eğilimlidir. Hazırlanan solüsyon ışıktan korunmalıdır.
  • Levodopa (Parkinson ilacı): Vitamin B6 (piridoksin) levodopanın etkinliğini azaltabilir.
  • Antiepileptik ilaçlar (fenitoin, fenobarbital): Folik asit ve B vitaminlerinin emilimini/metabolizmasını etkileyebilir.
  • Metotreksat (kanser/romatoloji ilacı): Folik asit antagonistidir, birlikte kullanımda folik asit replasmanı gerekebilir.

4. Sık Sorulan Sorular (SSS) – Cernevit IV/IM

Soru: Cernevit acil bir ilaç mıdır? Ne zaman kullanılır?
Cevap: Cernevit acil bir ilaç değildir, ancak klinik ortamda (hastane) reçete ile uygulanır. Ağız yoluyla beslenemeyen, bağırsak emilimi bozuk olan veya metabolik ihtiyacı çok artmış hastalarda (ciddi yanık, travma, büyük cerrahi sonrası, kanser, yeme bozuklukları vb.) vitamin eksikliğini önlemek veya tedavi etmek için kullanılır.
Soru: Cernevit evde uygulanabilir mi? Kim uygulayabilir?
Cevap: Cernevit, steril bir liyofilize tozdur ve intravenöz (damar içi) veya intramüsküler (kas içi) yolla uygulanır. Damar içi uygulama mutlaka bir sağlık profesyoneli (doktor, hemşire) tarafından hastane veya klinik ortamında yapılmalıdır. Kas içi uygulama da eğitimli sağlık personeli tarafından yapılmalıdır. Evde kullanım için uygun değildir.
Soru: Cernevit ile beraber multivitamin tableti kullanabilir miyim?
Cevap: Cernevit zaten günlük ihtiyacın tamamını karşılayan yüksek dozda vitamin içerir. Ek olarak ağızdan multivitamin takviyesi kullanmak, vitamin zehirlenmesine (hipervitaminoz) yol açabilir. Özellikle A, D, E ve K gibi yağda çözünen vitaminler vücutta birikir. Cernevit kullanırken ek vitamin takviyesi almadan önce mutlaka doktorunuza danışın.
Soru: Cernevit ağrı yapar mı? Nasıl azaltılır?
Cevap: Evet, Cernevit’in intramüsküler (kas içi) uygulaması ağrılı olabilir. Ağrıyı azaltmak için flakon 2.5 ml enjeksiyonluk su ile sulandırılır ve uygulamanın derin kas içine (gluteal bölge gibi) yapılması önerilir. İntravenöz uygulamada ise yavaş enjeksiyon (en az 10 dakikada) önerilir.
Soru: Cernevit’in fiyatı nedir? SGK karşılıyor mu?
Cevap: Cernevit, hastane ortamında kullanılan bir preparattır. Güncel fiyat bilgileri değişebilmekle birlikte, depocu fiyatı 3.000-3.500 TL civarındadır. Kullanım endikasyonuna göre SGK tarafından karşılanabilir. Detaylı fiyat ve ödeme bilgisi için eczacınıza veya sağlık kurumunuza danışınız.

5. Güncel klinik kılavuzlar neler söylüyor?

ESPEN (Avrupa Klinik Beslenme ve Metabolizma Derneği) 2025 Kılavuzu: Parenteral beslenme uygulanan tüm hastalarda, günlük vitamin ihtiyacını karşılamak üzere multivitamin preparatlarının (Cernevit gibi) kullanılması önerilmektedir. Yağda çözünen vitaminlerin (A, D, E, K) birikim riski nedeniyle doz aşımından kaçınılmalıdır.

ASPEN (Amerikan Parenteral ve Enteral Beslenme Derneği): Erişkin ve 11 yaş üzeri çocuklarda standart parenteral multivitamin dozu günde 1 flakondur. Yanık, travma gibi hipermetabolik durumlarda doz 2-3 katına çıkarılabilir, ancak A ve D vitamini toksisitesi açısından dikkatli olunmalıdır.

FDA/EMA Uyarıları: Parenteral multivitamin preparatlarına bağlı alerjik reaksiyonlar (anafilaksi) bildirilmiştir. İçeriğindeki soya lesitini ve yardımcı maddelere karşı duyarlılığı olan hastalarda dikkatli kullanılmalıdır. Ayrıca, cerrahi veya travma sonrası dönemde tiamin (B1) eksikliği riski yüksek olduğu için Cernevit gibi kompleks preparatlar tercih edilmelidir.

6. Kaynaklar

  • Cernevit Kullanma Talimatı – Eczacıbaşı İlaç (2026).
  • Cernevit Kısa Ürün Bilgisi (KÜB) – T.C. Sağlık Bakanlığı.
  • ESPEN – Guidelines on Parenteral Nutrition (2025).
  • ASPEN – Clinical Guidelines for Parenteral Multivitamin Use.
  • FDA – Multivitamins for Infusion Safety Labeling.
  • İlaç Bilgi Bankası – Cernevit IV/IM Prospektüsü (2026).

Unutmayın – Cernevit IV/IM kullanırken kritik güvenlik notları

1. Cernevit, yalnızca sağlık profesyonelleri tarafından hastane ortamında uygulanmalıdır. Evde kullanım için uygun değildir.
2. Standart doz günde 1 flakondur. Yanık ve travma gibi özel durumlarda doktor kontrolünde doz artırılabilir. Sakın kendi başınıza dozu artırmayın.
3. Soya, yer fıstığı veya tiamin (B1) alerjiniz varsa Cernevit kullanmayın ve doktorunuzu mutlaka bilgilendirin.
4. Cernevit kullanırken ek olarak oral multivitamin takviyesi almayın; A vitamini birikimi zehirlenmeye yol açabilir.
5. Karaciğer hastalığı, epilepsi, Parkinson veya böbrek yetmezliğiniz varsa, Cernevit kullanmadan önce doktorunuza danışın.
6. Herhangi bir alerjik reaksiyon (nefes darlığı, deri döküntüsü, şişlik) durumunda uygulamayı durdurun ve acil tıbbi yardım alın.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Cernevit kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışın. Reçetesiz kullanmayın, doz ve tedavi süresini mutlaka doktorunuz belirlemelidir. Herhangi bir yan etki veya alerjik reaksiyon durumunda uygulamayı durdurun ve sağlık kuruluşuna başvurun.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.